Οδοφράγματα, φλεγόμενα κτήρια, λεηλασίες, δακρυγόνα και λίγο από μαζικές διαδηλώσεις. Το feed σου από το Σάββατο που μας πέρασε (17.10) σίγουρα είχε κάτι από τις εικόνες που μονοπώλησαν -για άλλη μια φορά- από τις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις στο Παρίσι και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας.
Όλα αυτά εκτός κι αν ζεις σε κάποια “ψηφιακή σπηλιά” όπως γνωστός λαϊκός μας τραγουδιστής, αγαπημένος γνωστής μας (πρώην) Αμερικανίδας πρέσβεως, που εκείνη την ώρα τραγουδούσε αχάμπαρος μπροστά στον Πύργο του Άιφελ.
Μόνο που αυτή η ημέρα διαδηλώσεων δεν έμοιαζε με καμία άλλη στην πρόσφατη ιστορία της χώρας, η οποία άλλωστε φημίζεται για τις εξεγέρσεις της. Σύμφωνα με τους διοργανωτές των κινητοποιήσεων, 800.000 διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους για την αυξανόμενη ακρίβεια, τις ελλείψεις στο εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και την αστυνομική βία. Στα σημαντικά που γνωρίζουμε, ενώ γράφεται αυτό το κείμενο:
(Φωτογραφία: Δημήτρης Δερμιτζάκης)
Τα παραπάνω βέβαια προστίθενται στις υλικές ζημιές εκατοντάδων εκατομμυρίων που σημειώθηκαν στο Παρίσι και σε άλλες πόλεις όπως η Λιμόζ, όπου καταστράφηκε το ιστορικό δημαρχείο της πόλης. Ολόκληροι δρόμοι και στενά στο Παρίσι μοιάζουν ακόμη, δύο ημέρες μετά, με βομβαρδισμένο τοπίο, ενώ οι Αρχές ζήτησαν ακόμα και τη βοήθεια εθελοντών για να συνεφέρουν μια πόλη που γέμισε καμένα ηλεκτρικά ποδήλατα, θραύσματα από γυαλιά, μάρμαρα και πράγματα που δε μπορούσε κανείς να φανταστεί ότι θα χρησίμευαν ως οδόφραγμα. Ανάμεσα σε αυτά στέκονται και τα λεηλατημένα μαγαζιά, από τοπικά ανθοπωλεία και φαρμακεία έως καταστήματα αλυσίδας σούπερ μάρκετ και McDonalds.
Παρά το γεγονός ότι ήμουν εκεί, όταν παρακολούθησα αργότερα δημοσιεύσεις (stories) στα social με τις οπτικές γωνίες άλλων ανθρώπων, συμπέρανα το εξής:
Μέχρι να γυρίσουμε όλοι στα σπίτια μας εκείνο το βράδυ, ζούσαμε μια εντελώς διαφορετική διαδήλωση, ο καθένας ανάλογα με το πού ακριβώς βρισκόταν.
Για κάποιους ήταν απλώς άλλη μια έντονη διαδήλωση με περιοδικές ρίψεις χημικών και συμπλοκές. Για άλλους, η καταστολή και οι βανδαλισμοί ήταν το μόνο που μπορούσαμε να αντικρίσουμε, σε έκταση και διάρκεια που θα μείνουν στην ιστορία.
Πριν καν ξεκινήσει η πορεία, η περιοχή γύρω από την πλατεία République είχε πνιγεί στα χημικά, τα καπνογόνα, αλλά και τις αναθυμιάσεις από τις φωτιές που μόλις είχαν ανάψει. Το μεγάλο σώμα της διαδήλωσης ξεκίνησε για την Πλατεία Clichy τριάμισι χιλιόμετρα μακριά, μια διαδρομή που είχε επιτραπεί από τις Αρχές.
(Φωτογραφία: Δημήτρης Δερμιτζάκης)
Χιλιάδες διαδηλωτών όμως, κυρίως άτομα νεαρής ηλικίας και ντυμένοι με σκουρόχρωμα ρούχα, δεν έφυγαν ποτέ μαζί με τους υπόλοιπους. Ήταν εμφανώς προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν τις δυνάμεις καταστολής, αλλά και να προβούν σε ένα ξέσπασμα βίας που αργότερα περιγράφηκε ως και “αντάρτικο πόλεως”. Η Αστυνομία έχασε πλήρως τον έλεγχο σε ένα μεγάλο τμήμα της γαλλικής πρωτεύουσας, όπου ο μόνος άγραφος νόμος ήταν ότι κάθε φορά που έρχονται οι πυροσβέστες πρέπει να περνάνε ελεύθεροι και τα οδοφράγματα πρέπει να κάνουν στην άκρη για να σβήσουν τις φωτιές.
Από το πλήθος των δημοσιογράφων που έμειναν εκεί χωρίς να ακολουθήσουν την πορεία καταλάβαινες ότι οι βανδαλισμοί και οι λεηλασίες έμελλε να επισκιάσουν τις κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα και να αποτελέσουν την ιστορία εκείνης της μέρας.
Ανταποκριτές με κράνη δεν μετέδιδαν πλέον για τα κίτρινα γιλέκα ούτε για τους μαθητές, αλλά για το ότι πατάνε ανάμεσα σε χυμένη κέτσαπ, σαμπουάν και σκορπισμένα παγωτά στον δρόμο έξω από φλεγόμενα καταστήματα. Κάπως έτσι και στη δική μου κάμερα, τις εικόνες με τα πλακάτ και τα δακρυσμένα πρόσωπα διαδέχτηκαν μαυροφορεμένα πλήθη έξω από μικρομάγαζα με προϊόντα κάνναβης στο χέρι ή skincare για το πρόσωπο.
Μπροστά σε αυτήν την εικόνα μία μεγάλη μερίδα αυτής της χώρας- που εδώ που τα λέμε δε συμμετείχε στις κινητοποιήσεις- παρακολουθεί ακόμα με οργή τα όσα έχουν συμβεί και απαιτεί απαντήσεις. Η Ακροδεξιά με το σάλπισμα Trump και Vance έσπευσε να δώσει τις πιο εύκολες, αφήνοντας τη δύναμη της εικόνας να κάνει όλη τη βρώμικη δουλειά.
(Φωτογραφία: Δημήτρης Δερμιτζάκης)
Το αφήγημα “μετανάστες καίνε τη χώρα” και το δόγμα “Νόμος και Τάξη” μπήκαν άμεσα ή έμμεσα στα πρωτοσέλιδα των μεγάλων γαλλικών και διεθνών ΜΜΕ και το ζήτημα ήδη έγινε μέρος της ατζέντας των προεδρικών εκλογών του Απριλίου. Εκεί η Λεπέν φαίνεται να προηγείται με άνεση απέναντι σε ένα “χρεοκοπημένο” κέντρο που παραδίδει τη Γαλλία με ιστορικά υψηλό χρέος και ένα κοινωνικό κράτος σε υποχώρηση.
Εάν όντως ψάχνουν απαντήσεις όμως, αυτές βρίσκονται στο πώς μια κυβέρνηση αγνοούσε και υποτιμούσε μια τεράστια μαθητική εξέγερση απαντώντας με χιλιάδες συλλήψεις και χημικά για εβδομάδες, ψάχνοντας για δράκους ανάμεσα σε μαθητές όλων των κοινωνικών και φυλετικών κατηγοριών.
Ενδεικτικό της απουσίας επαφής μεταξύ κράτους και νεολαίας ήταν το περιστατικό με αστυνομικό που παρείσφρησε σε ομαδική συνομιλία Snapchat ανάμεσα σε νέους, προσποιούμενος νεαρό Αλγερινής καταγωγής. Σαν ένας “θείος” που κάθεται με τη νεολαία, χρησιμοποίησε μεταξύ άλλων τη φράση “Bismillah c’est les ténèbres” (Στο όνομα του Θεού, μιλάμε για σκότος). Αυτό το άγαρμπα στερεοτυπικό κλισέ έγινε εθνικό meme και αποτυπώθηκε σε χιλιάδες πλακάτ μαθητών για να κοροϊδέψουν τους “ντετέκτιβ” που έγιναν καρικατούρες.
Η αμήχανη παραδοχή εδώ είναι ότι η εξέγερση αυτή ξεκίνησε από τη γενιά του “six seven” με μαθητές που χόρευαν και επιδίδονταν σε aura battles ενώ βρίσκονταν στους δρόμους για εβδομάδες. Μια γενιά που στερήθηκε δικαιώματα που οι προηγούμενες γενιές θεωρούσαν αυτονόητα. Αυτονόητα που καμία από τις νέες γενιές στην Ελλάδα δεν έχει δει ούτε με κιάλια.
*Ο Δημήτρης Δερμιτζάκης είναι δημοσιογράφος.
