Κάθε μήνα διαβάζεις ένα ποσοστό πληθωρισμού σε τίτλους ειδήσεων (καλή ώρα “Στο 5,6% ο πληθωρισμός τον Οκτώβριο στην Ελλάδα”) και αν και έχεις μια γενική ιδέα, δεν καταλαβαίνεις τι σημαίνει στην πράξη, για σένα.
Ήρθε η ώρα να αλλάξει αυτό.
Αρχικά τι μετράμε όταν μετράμε τον πληθωρισμό;
Τον ρυθμό αύξησης των τιμών σε μια δεδομένη χρονική περίοδο, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Αυτό το νούμερο δεν προκύπτει όμως από την αλλαγή των τιμών μεμονωμένων προϊόντων ή υπηρεσιών.
Πρόκειται για μια αντιπροσωπευτική ομάδα καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών που ονομάζουμε “Δείκτη Τιμών Καταναλωτή” (ΔΤΚ), των οποίων τις τιμές παρακολουθούμε και συγκρίνουμε.
Και ποιος διαλέγει τι περιέχει αυτό το “καλάθι” αγαθών και υπηρεσιών; Η αρμόδια στατιστική υπηρεσία.
Για την Ελλάδα, δηλαδή, η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ)
Από το 2026, η ΕΛΣΤΑΤ μετρά τις τιμές σε 13 κατηγορίες που χρησιμοποιεί και η Eurostat.
Συχνά μπορεί να διαβάζεις διαφορετικό ποσοστό πληθωρισμού στους τίτλους των ειδήσεων, βάσει του ίδιου δελτίου της ΕΛΣΤΑΤ.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί η ΕΛΣΤΑΤ υπολογίζει τον πληθωρισμό (συγκρίνοντας τους ΔΤΚ) για 3 διαφορετικά χρονικά διαστήματα και δημοσιεύει:
1. Τη μηνιαία μεταβολή του πληθωρισμού
π.χ. σύγκριση Σεπτέμβριος 2026 – Αύγουστος 2026 | +2,1%
2. Την ετήσια
π.χ. σύγκριση Σεπτέμβριος 2026 – Σεπτέμβριος 2025 | +5,0%
3. Τη μέση ετήσια
π.χ. σύγκριση Οκτωβρίου 2025 – Σεπτέμβριος 2026 με Οκτώβριο 2024 – Σεπτέμβριο 2025 | +3,6%
Όχι. Το αν αποτελεί πρόβλημα για μια οικονομία εξαρτάται από το ύψος του, τη διάρκειά του, τις αιτίες που τον προκαλούν και, κυρίως, από τη σχέση του με την εξέλιξη των εισοδημάτων, της παραγωγής και της απασχόλησης.
Μάλιστα, ο πιο “επιθυμητός” πληθωρισμός μεσοπρόθεσμα δεν είναι ο μηδενικός, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά ένας χαμηλός, σταθερός και προβλέψιμος πληθωρισμός, γύρω στο 2%.
Επίσης όχι. Για να καταλάβουμε τι σημαίνει για μια οικονομία, πρέπει να παρακολουθούμε παράλληλα κι άλλα μεγέθη όπως π.χ. την πορεία των μισθών και την ανεργία.
Για παράδειγμα, 2 οικονομίες μπορεί να έχουν τον ίδιο πληθωρισμό, αλλά εντελώς διαφορετικές οικονομικές συνθήκες.
Με ετήσιο πληθωρισμό 4%, μια οικονομία με αύξηση μισθών 6%, ανάπτυξη και χαμηλή ανεργία παρουσιάζει βελτίωση της αγοραστικής δύναμης.
Αντίθετα, μια οικονομία με αύξηση μισθών μόλις 1%, μείωση της παραγωγής και υψηλή ανεργία δημιουργεί την αντίθετη εικόνα.
Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός συνεχίζει να απορροφά σχεδόν εξ ολοκλήρου τις ονομαστικές αυξήσεις των μισθών, κρατώντας στάσιμη την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων.
Σύμφωνα με τη φθινοπωρινή έκθεση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου (ΕΔΣ), το 2024 οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν κατά 3,6%, ενώ το 2025 η αύξηση περιορίστηκε μόλις στο 0,1%.
Βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον πληθωρισμό στην Ελλάδα είναι, μεταξύ άλλων, η αύξηση του κόστους της ενέργειας, των τροφίμων και στεγαστική κρίση
Το 5,6% είναι η εκτίμηση της Eurostat για τον ετήσιο πληθωρισμό στην Ελλάδα τον Οκτώβριο (έναντι 4% για την Ευρωζώνη).
Συγκεκριμένα στην ενέργεια, η εκτίμηση είναι 26,5% για την Ελλάδα και 20,8% για την Ευρωζώνη.
Βέβαια, τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Οκτώβριο αναμένεται να ανακοινωθούν την Τρίτη (10.11). Και αν έχεις διαβάσει ως εδώ μπορείς να τα καταλάβεις καλύτερα.
