Την πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να τερματίσουν έως το τέλος του 2026 την ετήσια στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ ανακοίνωσε ο Donald Trump, επικαλούμενος συμφωνία που, όπως υποστήριξε, έχει ήδη συνάψει με τον Benjamin Netanyahu. Η εξαγγελία έγινε χθες, ανήμερα των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών.
Μιλώντας στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν χρειάζεται πλέον την οικονομική ενίσχυση, το ύψος της οποίας υπολόγισε σε περίπου $4 δισ. ετησίως. Αναγνώρισε παράλληλα ότι η διακοπή της θα στερούσε από την αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών ένα επιχείρημα εναντίον των Ρεπουμπλικανών, εν μέσω αυξανόμενης αμφισβήτησης της αμερικανικής υποστήριξης προς το Ισραήλ.
Η εξαγγελία εγείρει θεσμικά ερωτήματα, καθώς το ισχύον μνημόνιο προβλέπει συνολική βοήθεια $38 δισ. έως το 2028.
Η εξαγγελία, πάντως, εγείρει ουσιαστικά θεσμικά ερωτήματα. Το ισχύον δεκαετές μνημόνιο συνεργασίας, που υπογράφηκε το 2016, προβλέπει συνολική βοήθεια $38 δισ. για την περίοδο 2019-2028, με ετήσια χρηματοδότηση $3,8 δισ. Ο Trump δεν διευκρίνισε πώς θα υλοποιηθεί η πρόωρη διακοπή ούτε τι θα συμβεί με τις υφιστάμενες δεσμεύσεις και τον ρόλο του Κογκρέσου.
Στη θέση της χρηματοδότησης προκρίνεται ένα μοντέλο απευθείας αγορών αμερικανικών οπλικών συστημάτων από το Ισραήλ, με παράλληλη εμβάθυνση της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία. Μια τέτοια μετάβαση θα μπορούσε να περιορίσει την εξάρτηση της ισραηλινής κυβέρνησης από τις ετήσιες αμερικανικές πιστώσεις, χωρίς να καταργεί την εποπτεία του Κογκρέσου επί των εξοπλιστικών συναλλαγών.
Η κυβέρνηση Netanyahu δεν είχε τοποθετηθεί επισήμως, ενώ ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Gadi Eisenkot, κατήγγειλε την απουσία θεσμικής ενημέρωσης για μια μεταβολή στρατηγικής σημασίας.
Πηγές: New York Times, Associated Press, Reuters