Οι εθελοντές δασοπυροσβέστες δεν είναι ήρωες

Κάθε καλοκαίρι η θεματολογία που απασχολεί ίσως περισσότερο από κάθε άλλη τα ΜΜΕ, είναι οι πυρκαγιές: πόσο έτοιμος είναι ή δεν είναι ο κρατικός μηχανισμός, πόσες πυρκαγιές αριθμούμε και “ύμνους” για τους πυροσβέστες, που χαρακτηρίζονται συχνά “’ήρωες”, όχι μόνο από τα ΜΜΕ αλλά και από κυβερνητικά στελέχη. Ιδίως οι εθελοντές.

Η κρατική βοήθεια, όμως,  προς τους εθελοντές δασοπυροσβέστες δεν υπάρχει, σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν στο fyi, και μόνο μέσω δωρεών από Ιδρύματα και από τον ιδιωτικού τομέα αποκτούν τα απαραίτητα εργαλεία για να μπορούν να ανταποκρίνονται στις δύσκολες απαιτήσεις της αντιπυρικής περιόδου.

“Ενοχλούμαι όταν με αποκαλούν ήρωα, ειδικά όταν δεν μου παρέχουν τα κατάλληλα εργαλεία, την κατάλληλη εκπαίδευση, να κάνω τη δουλειά που πρέπει να κάνω. Δεν θέλω να με αποκαλούν ήρωα απλώς για να μου ανεβάζουν το ηθικό ή για να με ευχαριστήσουν. Εγώ θα νιώσω καλύτερα αν έχω το σωστό εξοπλισμό να επιχειρήσω, αν νιώθω ασφαλής με μια δασική πυρκαγιά και αν είμαι σωστά εκπαιδευμένος” αναφέρει στο fyi ο Ηλίας Τζιρίτης, ο οποίος είναι συντονιστής δράσεων δασικών πυρκαγιών στη WWF Ελλάδας και εθελοντής δασοπυροσβέστης.

Ο κ. Τζιρίτης, στο πλαίσιο της παρουσίασης του προγράμματος υποστήριξης των εθελοντικών ομάδων δασοπυροπροστασίας, που υλοποιείται από τις WWF Ελλάδα, Higgs και Δεσμό, εξηγεί ότι υπάρχει ένα μεγάλο κενό στη διαχείριση των εθελοντών από το κράτος.

“Δεν υπάρχει ακόμα ένα ολοκληρωμένο σύστημα εθελοντισμού στην πολιτική προστασία. Η ακαδημία πολιτικής προστασίας που θα πρέπει να εκπαιδεύει τους εθελοντές, δεν έχει πιστοποιημένο φάκελο εκπαίδευσης προκειμένου εκεί να περάσουν όλοι οι εθελοντές και να εκπαιδευτούν με ενιαίο τρόπο, με συγκεκριμένα αυστηρά standards, ώστε να μιλούν όλοι την ίδια γλώσσα με τα στελέχη του πυροσβεστικού σώματος” αναφέρει ο κ. Τζιρίτης.

Άλλωστε, το πυροσβεστικό σώμα πάντοτε εργάζεται μαζί με τους εθελοντές στο πεδίο και τους έχει μεγάλη ανάγκη, “ειδικά σε μεγάλα περιστατικά δασικών πυρκαγιών όπου ο μηχανισμός φτάνει τα όριά του και τα ξεπερνάει, ειδικά σε περιοχές απομονωμένες και στις οποίες οι επαγγελματικές δυνάμεις είναι λίγες, ειδικά σε περιοχές όπου οι εθελοντές γνωρίζουν πολύ καλά τις περιοχές”.

Από 1^η Μαίου έχει ξεκινήσει και η αντιπυρική περίοδος, που σημαίνει ότι η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού σε ένα ακόμα πολύ ζεστό, όπως προβλέπεται, καλοκαίρι. Ο Ηλίας Τζιρίτης, πάντως, δεν θεωρεί ότι ήδη η χρονιά είναι “ιδιαίτερη”.

“Αμα δούμε τα στατιστικά στοιχεία 13 από τις τελευταίες 25 χρονιές είχαν περισσότερα περιστατικά τον Μάρτιο από φέτος. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τις δασικές πυρκαγιές, την επιμήκυνση της αντιπυρικής περιόδου ή το να έχουμε δυσκολότερες μέρες μέσα στην αντιπυρική περίοδο, αλλά δεν σημαίνει ότι αλλάζει παρασάγγας τα πράγματα. Κι εκεί που τα αλλάζει, θα πρέπει να τα μελετήσουμε, να τα ερευνήσουμε και να προσαρμοστούμε σε αυτά” εξηγεί.

Το πρόβλημα είναι, σύμφωνα με τον κ. Τζιρίτη, ότι ενώ τα περισσότερα περιστατικά αντιμετωπίζονται εγκαίρως, το 2-4% που ξεφεύγει από τον συνήθη έλεγχο, προκαλεί το 70% των καμένων εκτάσεων.

Οι εθελοντικές ομάδες επιχειρούν σε συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα, από το οποίο λαμβάνουν ενημέρωση ότι υπάρχει κάποιο περιστατικό, για το οποίο θα ενεργοποιηθούν οι εθελοντικές ομάδες. 

Μία από αυτές που αναλαμβάνει δράση όταν χρειάζεται είναι και ο Σύλλογος Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Αγίου Στεφάνου. 

Ο σύλλογος αριθμεί περίπου 80 μάχιμους εθελοντές, ενώ σύμφωνα με τον πρόεδρο του συλλόγου, Χρήστο Σισμάνογλου, ο οποίος μίλησε στο fyi, στον Καλλικρατικό δήμο Διονύσου υπάρχουν περισσότεροι από 400 εθελοντές και 5 εθελοντικές ομάδες που τον πλαισιώνουν. Οι ομάδες αυτές δεν βοηθάνε μόνο τον Διόνυσο αλλά και όμορους δήμους, και αν αιτηθούν από την πολιτική προστασία, θα συμμετέχουν σε όλη την Ελλάδα.

“Οι πυροσβέστες με το που ξεκινήσουν να πάνε σε ένα περιστατικό θα ενημερώσουν το κέντρο επιχειρήσεων ότι μεταβαίνουν, κατά την άφιξή τους θα ενημερώσουν το κέντρο επιχειρήσεων και με το που φτάσουν στο σημείο είτε προφορικά είτε μέσω ασυρμάτου θα μιλήσουν με τον αξιωματικό που θα είναι υπεύθυνος στο περιστατικό για να λάβουν οδηγίες” επισημαίνει.

Πώς αξιοποιούνται; “Αν ένα πυροσβεστικό όχημα έχει πολύ νερό, θα χρησιμοποιηθούν ως δότες σε κάποιο σημείο για να βοηθήσουν. Αν έχουν ένα όχημα που χωράνε 6-7 εθελοντές, μπορεί να χρησιμοποιηθούν μαζί με μια ομάδα ως πεζοπόρο τμήμα ή να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο κομμάτι” εξηγεί.

Ο κ. Σισμάνογλου υπογραμμίζει και από τη μεριά του την απουσία κρατικής βοήθειας προς τις εθελοντικές ομάδες.

“Θα θέλαμε να υπάρχει μια κρατική υποστήριξη που να είναι διαρκής. Να έρχεται ετησίως το υπουργείο και να μας στηρίζει βάσει του ανθρώπινου δυναμικού που υπάρχει και να μας δίνει τα σωστά πράγματα, βάσει δηλαδή των προτύπων που υπάρχει σε παγκόσμια επίπεδο. Όχι απλώς μια υφασμάτινη στολή και ένα άρβυλο” εξηγεί.

Η κατάσταση είναι πιο δύσκολη στην επαρχία, καθώς η διασπορά των εθελοντών πυροσβεστών, δεν είναι μεγάλη. 

“Η στελέχωση στην επαρχεία δυστυχώς είναι λιγότερη από την πρωτεύουσα λόγω του πληθυσμού”, επιβεβαιώνει ο Νικόλας Δαφαλιάς, εθελοντής δασοπυροσβέστης και Γενικός Γραμματέας στον Σύλλογο Εθελοντών Δασοπυροσβεστών Διασωστών Ψαχνών στην Εύβοια.

Ο Σύλλογος εδρεύει στην Εύβοια από το 1995 και ο τομές του είναι ο δήμος Διρφύων Μεσσαπίων.

“Ο δήμος απαριθμεί  13 χωριά και από τη μία άκρη του στην άλλη θέλουμε 3 ώρες να μεταβούμε. Υπάρχουν απομακρυσμένα χωριά, με 10 κατοίκους, με απομονωμένα δάση ακαλλιέργητα για πολλά χρόνια, εθνικούς Δρυμούς κλπ” εξηγεί ο κ. Δαφαλιάς, σχολιάζοντας τις δυσκολίες της επαρχίας ως προς τη δασοπυρόσβεση.

Υποστηρίζει ότι η πρόληψη τα τελευταία χρόνια είναι σε καλύτερο επίπεδο και η στρατηγική έχει αλλάξει προς το καλύτερο. Πάντως, “παλιότερα μπορεί να μην είχαμε αυτήν την πρόληψη, αλλά είχαμε τη γνώση των ντόπιων πολιτών, των δασεργατών, των βοσκών, των ριτινοκαλλιεργητών, που γνώριζαν το δάσος και στο πλευρό μας πολεμούσαν κι αυτοί με την πυρκαγιά.

Τι σημαίνει, όμως να είσαι εθελοντής δασοπυροσβέστης;

“Για τον απλό πολίτη ο ελεύθερος χρόνος είναι διάβασμα, αθλητισμός κλπ, για εμάς σημαίνει το να έχουμε υπηρεσία, να πηγαίνουμε σε κάποιο συμβάν, να βοηθάμε τους πολίτες και το ελληνικό δασικό πλούσιο περιβάλλον. Είναι μια ιδέα, δεν είναι απλώς μια ιδιότητα, η οποία σε ακολουθεί όλα τα χρόνια της ζωής σου. Περπατάς στο δάσος και αντι να πεις τι ωραία φύση σκέφτεσαι “πόσο καύσιμη ύλη έχει αυτό το δάσος;”.

Αυτήν την περίοδο τρέχει ο δεύτερος κύκλος (24-26) του προγράμματος Ενίσχυσης Εθελοντικών Ομάδων Δασοπροστασίας, από τις WWF Hellas, Higgs και Δεσμό.

Σκοπός του προγράμματος, το οποίο παρουσιάστηκε τη Δευτέρα στην έδρα της Ομάδας Εθελοντών Δασοπυροπροστασίας Διάσωσης Εκάλης, είναι η ενίσχυση των εθελοντικών ομάδων με εξοπλισμό προδιαγραφών, η εκπαίδευση για τη λειτουργία πεζοπόρων τμημάτων δασοπυρόσβεσης και η προαγωγή των κατάλληλων δράσεων πολιτικής για να εφαρμοστεί η νομοθεσία για το εθνικό σύστημα εθελοντισμού στην πολιτική προστασία.

Όσοι/ες θέλουν να αποκτήσουν την ιδιότητα του/της εθελοντή/ριας δασοπυροσβέστη μπορούν να επικοινωνήσουν με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εθελοντικών Οργανώσεων Δασοπροστασίας – Πυρόσβεσης (Π.Ο.Ε.Ο.Δ.Π. – Πανελλήνια Ομοσπονδία Εθελοντικών Οργανώσεων Δασοπροστασίας Πυρόσβεσης) ή να επισκεφθούν το site της τοπικής εθελοντικής ομάδας της περιοχής τους.