Μία από τις απαιτήσεις του Vladimir Putin στη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία ήταν ο πλήρης έλεγχος του Ντονμπάς.
Ως αντάλλαγμα, ο Ρώσος πρόεδρος φέρεται να προσέφερε το “πάγωμα” των εχθροπραξιών στα υπόλοιπα μέτωπα.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelenskyy έχει από καιρό απορρίψει αυτό το ενδεχόμενο, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα παραχωρήσει κανένα έδαφος που ανήκει στην Ουκρανία.
Το Ντονμπάς είναι μια περιοχή της ανατολικής Ουκρανίας, η οικονομία της οποίας βασίζεται στη βαριά βιομηχανία.
Πλούσια σε άνθρακα και χάλυβα, η περιοχή του Ντονμπάς, που αποτελείται από τις περιφέρειες του Ντόνετσκ και του Λουγκάνσκ, παρήγαγε περίπου το 30% των εξαγωγών άνθρακα της Ουκρανίας το 2014, ενώ ήταν μία από τις οικονομικές μηχανές της Σοβιετικής Ένωσης (ΕΣΣΔ).
Είναι επίσης μια από τις περιοχές της Ουκρανίας με τον μεγαλύτερο πληθυσμό ρωσόφωνων, αποτέλεσμα της εσωτερικής μετανάστευσης Ρώσων εργατών, επί ΕΣΣΔ.
Λόγω των πολλών ρωσόφωνων, οι πολιτικές προτιμήσεις των κατοίκων του Ντονμπάς συχνά ταυτίζονταν με αυτές της Μόσχας.
Η ανατροπή του -υποστηριζόμενου από το Κρεμλίνο- Ουκρανού προέδρου Viktor Yanukovych το 2014 (γεννήθηκε στο Ντόνετσκ) οδήγησε στην κατάληψη της Κριμαίας και σε βίαιες συγκρούσεις μεταξύ των ουκρανικών δυνάμεων και των -υποστηριζόμενων από τη Ρωσία- αυτονομιστών. Έως το 2022, 14.000+ άνθρωποι είχαν σκοτωθεί σε όλη την ανατολική Ουκρανία.
Το 2014, οι αυτονομιστές κήρυξαν την ίδρυση των 2 “Λαϊκών Δημοκρατιών”, στο Ντόνετσκ και το Λουγκάνσκ.
Το κύριο επιχείρημα του Putin πριν την έναρξη του πολέμου ήταν ότι οι ρωσόφωνοι πληθυσμοί του Ντονμπάς* είχαν ζητήσει βοήθεια από τη Μόσχα ώστε να αποτρέψουν μια -οργανωμένη από το Κίεβο- “γενοκτονία” σε βάρος τους.
Η Μόσχα χρησιμοποίησε τον ισχυρισμό περί γενοκτονίας ως πρόσχημα και εισέβαλε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
*Μέχρι τη διάλυση της ΕΣΣΔ (1991), περίπου τα 2/3 των κατοίκων του ανέφεραν τη ρωσική ως μητρική τους γλώσσα.
(fyiteam)
Το 2022, η Μόσχα προσάρτησε 4 περιοχές (Ντόνετσκ, Λουγκάνσκ, Χερσώνα και Ζαπορίζια) μετά τη διεξαγωγή αμφιλεγόμενων δημοψηφισμάτων. Από αυτές, 100% ελέγχει μόνο το Λουγκάνσκ.
Εκτός από τη συμβολική, στρατηγική και οικονομική σημασία του Ντονμπάς, ο Putin του έχει δώσει και ιστορική, καθώς επιδιώκει τη ένωση όλων των ρωσόφωνων πληθυσμών στην πρώην ΕΣΣΔ.
Η Ρωσία ελέγχει σήμερα περίπου το 88% της περιοχής, αλλά η Ουκρανία εξακολουθεί να κατέχει πόλεις-κλειδιά όπως το Σλοβιάνσκ και το Κραματόρσκ.
Ο έλεγχος του Ντονμπάς θα επιτρέψει στον Putin να ισχυριστεί ότι “η αποστολή εξετελέσθη”, καθώς θα έχει πετύχει τον αρχικό του στόχο που ήταν η προστασία των ρωσόφωνων.
Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι ίσως ανταλλάξει άλλες περιοχές που έχει καταλάβει με το Ντονμπάς, καθώς το θεωρεί “πιο δικό του”.
Άλλοι πιστεύουν ότι θα το χρησιμοποιήσει ως βάση για περαιτέρω επέκταση, ενώ υπάρχουν και μερικοί που λένε ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί μέχρι την ανατροπή του Zelenskyy και την εγκαθίδρυση μιας φιλο-ρωσικής κυβέρνησης.
Παρά τις τεράστιες απώλειες, η Ουκρανία συνεχίζει να υπερασπίζεται τα εδάφη που της έχουν απομείνει στο Ντονμπάς, καθώς 250.000+ άμαχοι εξακολουθούν να ζουν εκεί.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι περίπου το 75% των Ουκρανών αντιτίθεται στην παραχώρηση εδαφών, καθιστώντας οποιαδήποτε συμφωνία που περιλαμβάνει το Ντονμπάς προβληματική για το μέλλον του Zelenskyy.
Σε αντίθεση με την Κριμαία, η οποία είχε βαθιά ιστορική σημασία για πολλούς Ρώσους, το Ντονμπάς παρέμεινε μια πιο απομακρυσμένη περιοχή με μικρό συμβολικό βάρος.
Πριν από το 2022, μόνο το 1/4 των Ρώσων υποστήριζε την προσάρτηση του Ντονμπάς.
Ωστόσο, μετά την εισβολή, το επιχείρημα περί “προστασίας των ρωσόφωνων εκτός χώρας” έχει αλλάξει την κοινή γνώμη, με την πλειονότητα να υποστηρίζει πλέον την προσάρτηση των εδαφών.
