Όταν είδα πρώτη φορά το STORM του Romain Gavras ζήλεψα.
Ζήλεψα που δεν το σκέφτηκα εγώ. Που δεν σκέφτηκα αυτές τις εικόνες, αυτή την κίνηση, αυτή τη χορογραφία. Που δεν ήμουν εγώ αυτός που πήγε στον Damien Jalet, στους διευθυντές φωτογραφίας Lara Perrotte και Matias Boucard και στους ανθρώπους γύρω του και είπε “έχω αυτή την ιδέα, πάμε να τη φτιάξουμε”.
Νομίζω ότι όποιος δημιουργεί έχει νιώσει αυτή τη “ζήλια”.
Δεν είναι ότι θέλεις να πάρεις τη δουλειά κάποιου άλλου. Είναι περισσότερο αυτό το “γαμώτο, γιατί δεν το σκέφτηκα εγώ;”. Και κάπως αυτό σε κάνει να θέλεις να πας παρακάτω. Να φτιάξεις κάτι δικό σου που ίσως κάποτε κάνει κάποιον άλλον να νιώσει το ίδιο.
Και μετά ήρθε το AI trend.
Και ξαφνικά κάτι που όταν το είδα, πρώτη φορά, μου φαινόταν τόσο δύσκολο, τόσο μακριά από αυτά που θα μπορούσα να κάνω εγώ εκείνη τη στιγμή, έγινε πολύ πιο εύκολο. Μπορώ να πάρω αυτή την εικόνα, να αλλάξω τα πρόσωπα, να αλλάξω τον κόσμο γύρω της και να φτιάξω κάτι που της μοιάζει.
Και τώρα που μπορώ να το φτιάξω, δεν θέλω. Γιατί δεν ζήλεψα μόνο το αποτέλεσμα. Ζήλεψα όλο αυτό που χρειάστηκε για να υπάρξει.
Για μένα η χαρά της δημιουργίας είναι ακριβώς εκεί. Στην ιδέα που υπάρχει αρχικά μόνο μέσα στο κεφάλι σου ,και πρέπει κάπως να φύγει από εκεί. Να τη μοιραστείς με κάποιον, να προσπαθήσεις να του εξηγήσεις τι βλέπεις, να την πάρει αυτός, να βάλει κάτι δικό του και τελικά όλο αυτό να μετατραπεί σε κάτι μοναδικό. Κάτι που θα κάνει κάποιον άλλο να “ζηλέψει”.
Κάποτε, για να δημιουργήσεις εικόνες, έπρεπε με κάποιον τρόπο να φτάσεις εσύ στα μέσα. Σήμερα τα μέσα έχουν έρθει σε εμάς.
Και ίσως αυτό είναι που με κάνει να σκέφτομαι περισσότερο το AI αυτή τη στιγμή. Όχι επειδή πιστεύω ότι πρέπει να φοβόμαστε τα καινούργια εργαλεία. Το αντίθετο.
Κάποτε, για να δημιουργήσεις εικόνες, έπρεπε με κάποιον τρόπο να φτάσεις εσύ στα μέσα. Σήμερα τα μέσα έχουν έρθει σε εμάς. Το YouTube έβαλε μπροστά μας ανθρώπους που έφτιαχναν βίντεο μόνοι τους και μας έδειξε ότι μπορείς απλά να ξεκινήσεις. Οι κάμερες έγιναν πιο προσιτές, το μοντάζ μπήκε στα κινητά μας και όλη η γνώση που μπορεί να χρειαστείς βρίσκεται κάπου online. Αυτό ακριβώς, είναι το φοβερό.
Γιατί μπορεί αυτή τη στιγμή, κάπου εκεί έξω, ο μεγαλύτερος σκηνοθέτης της γενιάς μας να “τραβάει” latte art για μια καφετέρια. Μπορεί να κάνει ένα reel που οι περισσότεροι θα προσπεράσουμε σε δύο δευτερόλεπτα.
Για εκείνον όμως μπορεί να είναι άλλη μία φορά που δοκιμάζει κάτι. Πώς θα πέσει το φως, που θα βάλει την κάμερα, πώς θα μοντάρει κάτι λίγο καλύτερα από την προηγούμενη φορά. Και κανείς δεν ξέρει πού μπορεί να τον πάει αυτό.
Δεν θέλω λοιπόν το AI να αντικαταστήσει αυτή τη διαδικασία. Θέλω να γίνει ακόμα ένα εργαλείο μέσα σε αυτή. Δεν θέλω να του δίνω μια ιδέα και να μου επιστρέφει ένα έτοιμο έργο. Θέλω να συνεχίσω να έχω την ιδέα. Να τη μοιράζομαι. Να τη δουλεύω με άλλους ανθρώπους. Να αποτυγχάνω και να ξαναδοκιμάζω. Και αυτό είναι κάτι που δεν θέλω να αλλάξει ποτέ.
Υπάρχει αυτό το τσιτάτο, ότι θέλουμε το AI να μας πλένει τα πιάτα για να κάνουμε εμείς τέχνη. Εγώ δεν θέλω ακριβώς αυτό, θέλω και να κάνω τέχνη και να πλένω και τα πιάτα.
Και να χρησιμοποιώ το AI μόνο όταν το χρειάζομαι, χωρίς να του παραδώσω κανένα κομμάτι της καθημερινότητάς μου εξ ολοκλήρου. Και ας μην κάνω ποτέ κανέναν να “ζηλέψει”. Γιατί αν τελικά, μπορούμε να φτιάξουμε τα πάντα, μήπως το δύσκολο πλέον είναι να σκεφτούμε κάτι που όντως αξίζει να φτιάξουμε;
*O Βασίλης Τσεμπερλίδης είναι Creative Director της Because-Group
