Πώς είναι να ζεις σε μια πόλη που βομβαρδίζεται – Κάτοικοι της Τεχεράνης μιλούν στο fyi.news

Για ακόμα μια φορά, ένας νέος πόλεμος ξέσπασε στη Μέση Ανατολή και έχει ήδη εξαπλωθεί παντού. Ο πόλεμος, που ξεκίνησε από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, εξελίχθηκε γρήγορα σε περιφερειακή σύγκρουση.

Ως απάντηση στους εκτεταμένους βομβαρδισμούς επιθέσεις σε πόλεις και κατοικημένες περιοχές, το Ιράν χτύπησε τις αμερικανικές βάσεις στο Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Ομάν, καθώς και στόχους εντός του Ισραήλ.

Για τον λαό του Ιράν, ωστόσο, η πρώτη μέρα του πολέμου “ξημέρωσε” υπό ιδιαίτερες συνθήκες. Τον Ιούνιο του 2025, οι Ιρανοί είχαν ήδη βιώσει 12 ημέρες συνεχών βομβαρδισμών από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Αυτή τη φορά, ο πόλεμος ξέσπασε ενώ οι Ιρανοί ήταν ακόμη σε κατάσταση σοκ από τις δολοφονίες που διέπραξε η θρησκευτική ηγεσία της χώρας εναντίον διαδηλωτών που είχαν βγει στους δρόμους τον Ιανουάριο για να διαμαρτυρηθούν για τον αυξανόμενο πληθωρισμό.

Οι διαδηλώσεις είχαν ως αφορμή την απότομη πτώση της αξίας του εθνικού νομίσματος και γρήγορα εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα. Μετά από 47 χρόνια δικτατορικού καθεστώτος, ο λαός βγήκε στους δρόμους, απαιτώντας αλλαγή. Η απάντηση της κυβέρνησης, όπως πάντα, ήταν η καταστολή και η βία.

Σύμφωνα με επίσημες πηγές, 3.117 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων. Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η HRANA, εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πολύ υψηλότερος, τουλάχιστον 6.500.

Αυτή η -χωρίς προηγούμενο- καταστολή συγκλόνισε την ιρανική κοινωνία και πριν προλάβει να συνέλθει από το σοκ, άρχισαν να πέφτουν οι βόμβες.

Από τις πρώτες ώρες, χτυπήθηκαν πολλές κατοικημένες περιοχές. Χτυπήθηκε, επίσης, ένα δημοτικό σχολείο θηλέων στην πόλη Μινάμπ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν περισσότερες από 160 μαθήτριες.

Ιρανοί μιλούν στο fyi.news για τη δυσκολία του να βρίσκονται μεταξύ δύο καταπιεστών: του καθεστώτος στην πατρίδα τους και των ξένων δυνάμεων.

Η Πρωτοχρονιά του 2026, που ξεκίνησε με τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις σε όλο το Ιράν και συνεχίστηκε με τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, μοιάζει να ήταν “πρόπερσι” για τον Farhad. Ο ίδιος λέει ότι δυσκολεύεται να χωνέψει όλα όσα έχουν συμβεί από τις αρχές Ιανουαρίου.

“Όταν το σκέφτομαι, μου φαίνεται σαν να έχουν περάσει 2 χρόνια. Πρώτα οι διαδηλώσεις, και μετά οι κηδείες των θυμάτων. Μου φαίνεται τόσο μακρινό που δεν μπορώ να πιστέψω ότι ήταν μόλις πριν από δύο μήνες. Ψυχολογικά, δεν αντέχω πια. Θέλω απλώς να τελειώσει όλο αυτό. Δεν με νοιάζει ποιο θα είναι το αποτέλεσμα αυτού του πολέμου. Θέλω απλώς να σταματήσει”.

Ο Farhad, ο οποίος συμμετείχε στις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου στην Τεχεράνη, λέει ότι μετά από αυτές, η ιρανική κοινωνία έχει “παραλύσει”. Με την έναρξη αυτού του πολέμου, χρησιμοποιεί τη λέξη “πλήρης παράλυση” για να περιγράψει την κατάστασή του.

“Με έχει παραλύσει ψυχικά και σωματικά. Δεν ξέρω πώς να αντιδράσω σε όλα αυτά. Είμαστε παγιδευμένοι ανάμεσα σε τρεις δολοφόνους. Την Ισλαμική Δημοκρατία που δολοφονεί ανθρώπους στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και τον Trump και τον Netanyahu πουδολοφονούν ρίχνοντας βόμβες από έξω. Κανένας από αυτούς δεν νοιάζεται πραγματικά για τους ανθρώπους”.

Η Fatemeh τραυματίστηκε στο πόδι από πλαστικές σφαίρες της Αστυνομίας κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου. Λέει ότι η οδυνηρή εμπειρία της από την κρατική καταστολή την οδήγησε, όπως και άλλους Ιρανούς, να ελπίζει ότι μια ξένη δύναμη θα μπορούσε να τους σώσει από τους εγχώριους καταπιεστές.

Η άποψή της όμως άλλαξε, όταν οι πρώτες βόμβες έσκασαν κοντά στο σπίτι της στην πλατεία Νιλούφαρ στην Τεχεράνη, την περασμένη Τρίτη.

“Ήμουν τυχερή που εκείνη τη στιγμή δεν βρισκόμουν στο σπίτι. Αλλιώς, δεν ξέρω τι θα μπορούσε να μου έχει συμβεί. Όλα τα παράθυρα του διαμερίσματός μου ήταν σπασμένα. Η είσοδος του κτιρίου και ο τοίχος της αυλής ήταν εντελώς κατεστραμμένα. Και δεν ήταν μόνο το δικό μας κτίριο, αλλά όλα τα κτίρια στο στενό που μένω. Πήρα όλα τα πράγματα που είχαν κάποια αξία και τα χαρτιά και έφυγα από την Τεχεράνη”.

Τώρα μένει στο σπίτι των γονιών της, σε μια πόλη κοντά στην ιρανική πρωτεύουσα. Η Fatemeh εξηγεί ότι η άμεση ανακούφιση που ένιωσε για τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Ali Khamenei, της πέρασε γρήγορα όταν αντίκρισε το πραγματικό πρόσωπο του πολέμου, ο οποίος στοχεύει όχι μόνο στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας, αλλά και σε απλούς ανθρώπους.

“Το Ισραήλ χτυπά τα πάντα: τις δημοτικές κοινότητες, τα στάδια, τα λιμάνια, τα σχολεία, τα νοσοκομεία. Με τον ρυθμό που γίνονται οι βομβαρδισμοί, ακόμα και αν απαλλαγούμε από το θεoκρατικό καθεστώς, δεν θα μείνει τίποτα όρθιο για να συνεχίσουμε τις ζωές μας”.

Χρησιμοποιεί μια φράση που επαναλαμβάνουν πολλοί Ιρανοί τις τελευταίες μέρες:

“Μέχρι πριν από λίγους μήνες, λέγαμε συνεχώς: ‘Μην αφήσετε να μας συμβεί ό,τι συνέβη στη Βενεζουέλα’, μια χώρα όπου οι κυρώσεις των ΗΠΑ μεταφράζονταν σε ελλείψεις στα καύσιμα. Τώρα οι άνθρωποι λένε: ‘Μακάρι να συνέβαινε κι εδώ ό,τι και στη Βενεζουέλα, τουλάχιστον δεν θα βομβαρδιζόταν ολόκληρη η χώρα όπως τώρα'”.

Η Simin, συνταξιούχος δασκάλα, λέει ότι οι εικόνες από το βομβαρδισμένο δημοτικό σχολείο θηλέων στην πόλη Μινάμπ ήταν “ό,τι πιο συγκλονιστικό” έχει δει ποτέ, ακολουθούμενες από τις φωτογραφίες των μαζικών τάφων που σκάφτηκαν για τις δολοφονημένες μαθήτριες.

“Έχω δει πολλά στη ζωή μου, από τη δολοφονία του αδελφού μου από το καθεστώς του Σάχη, πριν από την επανάσταση του 1979, μέχρι την εκτέλεση των φίλων μου που ήταν πολιτικά ενεργοί τα χρόνια μετά την επανάσταση. Αλλά το να βλέπω όλα αυτά τα μικρά κορίτσια, που απλώς κάθονταν σε ένα θρανίο, είναι το πιο οδυνηρό πράγμα που έχω δει ποτέ. Θα μείνει για πάντα χαραγμένο στο μυαλό μου”.

Η Simin παραμένει στην Τεχεράνη παρά τους πυκνούς βομβαρδισμούς, γιατί ο 79χρονος σύζυγός της δεν μπορεί να κινηθεί λόγω εγκεφαλικού. Παρέμεινε στην πόλη κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου τον Ιούνιο, αλλά περιγράφει ότι η ένταση των βομβαρδισμών αυτή τη φορά είναι πολύ μεγαλύτερη.

“Αν και δεν έχει ‘χτυπηθεί’ κάτι κοντά στο σπίτι μας ακόμη, δεν μπορούμε να ηρεμήσουμε, λόγω των τρομακτικών εκρήξεων. Ο σύζυγός μου δεν μπορεί να μιλήσει (λόγω εγκεφαλικού) και με κοιτάζει με φόβο. Προσπαθώ να τον ηρεμήσω, λέγοντάς του ότι δεν είναι τίποτα σοβαρό. Ότι οι εκρήξεις γίνονται μακριά, έξω από την πόλη”.

Όπως πολλοί άλλοι Ιρανοί, ανησυχεί για την εκτεταμένη καταστροφή των υποδομών της χώρας, αλλά και αυτών που με κόπο ξαναχτίστηκαν μετά τον πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ιράκ (1980-88). Ο πόλεμος αυτός, που διήρκεσε 8 χρόνια, άρχισε όταν ο τότε πρόεδρος του Ιράκ, Saddam Hussein, με την υποστήριξη της Δύσης, επιτέθηκε στις -πλούσιες σε πετρέλαιο- επαρχίες του Ιράν, λίγο μετά την επανάσταση του 1979.

“Παρά τη συστημική διαφθορά της ηγεσίας, ξαναχτίσαμε αυτή τη χώρα μετά τον πόλεμο και την κρατήσαμε ζωντανή. Τώρα, ποιος θα την ξαναχτίσει; Με ποια χρήματα; Και κυρίως, με ποια ελπίδα;”, καταλήγει.

Τα ονόματα των συνεντευξιαζομένων έχουν αλλάξει για την ασφάλειά τους.

*O Mehrnoush Cheragh Abadi είναι Ιρανός δημοσιογράφος. Ασχολείται κυρίως με τα κοινωνικά και πολιτιστικά θέματα του Ιράν.