Ένας απλός οδηγός για τις φετινές αμερικανικές εκλογές

Στις 05.11 θα διεξαχθούν οι 60^ες προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, μεταξύ της Kamala Harris και του Donald Trump, για να προκύψει ο/η 47ος/η πρόεδρος και ο 50ος αντιπρόεδρος.

Η αντιπρόεδρος K. Haris μπήκε στην κούρσα για τους Δημοκρατικούς τον Ιούλιο του 2024, μετά την απόσυρση του νυν προέδρου Joe Biden.

Ο τέως πρόεδρος Donald Trump, που κατεβαίνει για 3^η φορά και θα διεκδικήσει για τους Ρεπουμπλικανούς μια 2^η θητεία, μετά από αυτή του 2016-2020.

Όχι, κατεβαίνουν 4 ακόμα υποψήφιοι/ες:

1. Ο Chase Oliver (Ελευθεριακό Κόμμα)
2. Η Jill Stein (Πράσινοι)
3. Ο Cornel West (Ανεξάρτητος) και
4. Η Claudia De la Cruz (Κόμμα για τον Σοσιαλισμό και την Απελευθέρωση – PSL).

Επίσης, το όνομα του R. F. Kennedy έχει μείνει στα ψηφοδέλτια ορισμένων πολιτειών, παρότι έχει αποσυρθεί απ’ την κούρσα.

Ουσιαστικά, δεν έχουν καμία ελπίδα να κερδίσουν την προεδρία, αλλά μπορούν να κόψουν ψήφους από την Kamala (κυρίως η Stain) αλλά και από τον Trump στα swing states.

Το 2016, η Stain κέρδισε 31.072 ψήφους στο Ουισκόνσιν – μεγαλύτερη από τη διαφορά των 22.748 ψήφων με την οποία η Clinton έχασε από τον Trump, με πολλούς πολλοί Δημοκρατικούς να την κατηγορούν για την ήττα τους.

Πώς προκύπτουν οι υποψήφιοι

Οι υποψήφιοι του κάθε κόμματος για την προεδρία προκύπτουν μέσα από μία σειρά εκλογικών διαδικασιών (primaries και caucuses) που συνήθως διεξάγονται 6-9 μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές.

Επίσημα, παίρνουν το χρίσμα στα συνέδρια των 2 κομμάτων.

Για την K. Harris αυτό έγινε στο συνέδριο των Δημοκρατικών τον Αύγουστο, και για τον D. Trump στο συνέδριο των Ρεπουμπλικανών τον Ιούλιο.

Εκεί ανακοινώθηκαν επισήμως και οι αντιπρόεδροι: ο κυβερνήτης της Μινεσότα, Tim Walz (Δημοκρατικοί), και ο γερουσιαστής από το Οχάιο, J.D. Vance (Ρεπουμπλικανοί).

Σε εθνικό επίπεδο, σχεδόν όλες οι δημοσκοπήσεις από τις αρχές Αυγούστου δείχνουν την Harris να προηγείται από 3 έως 1 μονάδα του Trump (49-48%).

Αλλά αυτές δεν έχουν μεγάλη σημασία. Αυτές που έχουν σημασία είναι οι δημοσκοπήσεις στα 7 swing states, καθώς αυτά θα κρίνουν το αποτέλεσμα. Οι δημοσκοπήσεις εκεί δεν δίνουν καθαρό προβάδισμα σε κανέναν.

Σε Ουισκόνσιν και Μίσιγκαν η Harris είναι μπροστά 1 μονάδα, σε Πενσυλβάνια και Τζόρτζια ο Trump είναι μπροστά με επίσης 1 μονάδα, σε Βόρεια Καρολίνα και Αριζόνα είναι μπροστά με 2 μονάδες και στη Νεβάδα είναι ισόπαλοι (48%-48%).

Στις φετινές εκλογές, δικαίωμα ψήφου έχουν περίπου 244 εκατ. Αμερικανοί/ίδες, ηλικίας 18+ ετών. Από αυτούς, 4,4 εκατ. ζουν στο εξωτερικό και μπορούν να ψηφίσουν μέσω επιστολικής ψήφου.

Το 2020 σημειώθηκε ρεκόρ προσέλευσης στις κάλπες, με 66,6%. Αν η συμμετοχή είναι και φέτος τόσο υψηλή, 162+ εκατ. άτομα αναμένεται να ψηφίσουν.

Οι κάτοικοι περίπου 45 πολιτειών έχουν το δικαίωμα να ψηφίσουν, εάν το επιθυμούν, πριν από την ημέρα των εκλογών (early voting).

Το διάστημα αυτό κυμαίνεται από 1,5 μήνα έως και την ημέρα πριν τις εκλογές, ανάλογα την πολιτεία.

Στις εκλογές του 2020, οι οποίες έγιναν μέσα στην πανδημία, ο αριθμός-ρεκόρ των 100+ εκατ. ψηφοφόρων (2/3 των όσων ψήφισαν συνολικά) επέλεξαν το early voting.

Μέχρι σήμερα, 57+ εκατομμύρια έχουν ήδη ψηφίσει, με ορισμένες πολιτείες (πχ. Τζόρτζια) να καταγράφουν ρεκόρ.

Ταυτόχρονα με τις προεδρικές εκλογές γίνονται και εκλογές για την Γερουσία, την Βουλή των Αντιπροσώπων (Κογκρέσο).

• Βουλή: Οι Αμερικανοί/ίδες ψηφίζουν για την εκλογή και των 435 βουλευτών/ριών, που έχουν 2ετή θητεία.
• Γερουσία: Οι Αμερικανοί/ίδες ψηφίζουν για την εκλογή 34 από τους/τις 100 γερουσιαστές, που έχουν 6ετή θητεία.

Οι εκλογές αυτές είναι σημαντικές γιατί οι αποφάσεις του/της προέδρου, πολύ συχνά πρέπει να εγκριθούν από το Κογκρέσο. Άρα το ποιο κόμμα θα έχει την πλειοψηφία εκεί, παίζει μεγάλο ρόλο.

Παράλληλα γίνονται διάφορες εκλογές και δημοψηφίσματα σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο.

Συνήθως το αποτέλεσμα βγαίνει το ίδιο βράδυ, αν και το 2020 χρειάστηκαν μερικές μέρες μέχρι να καταμετρηθούν όλες οι ψήφοι.

Η επίσημη ανακοίνωση του/της νικητή/τριας γίνεται τον Δεκέμβριο από το Κολλέγιο των Εκλεκτόρων, ωστόσο αυτό είναι τυπικό.

Ο/Η νέος/α πρόεδρος θα αναλάβει τα καθήκοντά του/της στις 20 Ιανουαρίου 2025.

Τα κυρίαρχα social media στις 2 τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις (2016, 2020) ήταν το Facebook και το Twitter αντίστοιχα.

Φέτος, είναι οι εκλογές του TikTok και παρά τον πόλεμο της μαμάς εταιρείας (Bytedance) με την την αμερικανική κυβέρνηση, 170+ εκατ. Αμερικανοί/ίδες το χρησιμοποιούν καθημερινά

Η K. Harris έφτιαξε TikTok στις 25.07 και μέχρι σήμερα έχει 6,5 εκατ. followers, ενώ ο D. Trump, που παρά την υπόσχεσή του να το απαγορεύσει το 2020, έφτιαξε account τον Ιούνιο και μέχρι σήμερα έχει 12,6 εκατ. followers.

• BBC [1], [2]
• NYT [1], [2], [3], [4]
• USA GOV. [1], [2], [3]
• Foreign Policy [1]