(fyinews)
Ένα data center (κέντρο δεδομένων) είναι μια ειδικά διαμορφωμένη εγκατάσταση, η οποία φιλοξενεί μεγάλο αριθμό υπολογιστών που λειτουργούν αδιάκοπα.
Στο εσωτερικό του βρίσκονται οι servers, ο εξοπλισμός αποθήκευσης και δικτύωσης, καθώς και τα ισχυρά συστήματα ψύξης*, η εφεδρική τροφοδοσία και τα συστήματα ασφαλείας που τα κρατούν σε λειτουργία.
*Οι servers παράγουν μεγάλες ποσότητες θερμότητας.
(fyinews)
Τα data centers αποθηκεύουν δεδομένα και εκτελούν τις εργασίες που βρίσκονται πίσω από μεγάλο μέρος της καθημερινής online δραστηριότητάς μας.
Για παράδειγμα, όταν βλέπουμε κάτι online, όταν ανεβάζουμε φωτογραφίες στο cloud, όταν κάνουμε μια αναζήτηση, όταν χρησιμοποιούμε AI chats ή όταν πληρώνουμε με κάρτα online, κάπου στο βάθος δουλεύουν servers μέσα σε data centers.
(fyinews)
Οι πρόγονοι των σημερινών data centers δημιουργήθηκαν τις δεκαετίες του 1940–1950, όταν οι μεγάλοι υπολογιστές καταλάμβαναν ολόκληρα δωμάτια.
Η σύγχρονη μορφή τους αναπτύχθηκε κυρίως στα 90s, μαζί με την εξάπλωση του internet, ενώ στα 00s αύξησαν το μέγεθός τους, καθώς εταιρείες όπως η Google, η Amazon και η Microsoft επένδυαν στις υπηρεσίες cloud.
Τα τελευταία χρόνια, η ραγδαία ανάπτυξη του ΑΙ έχει επιταχύνει τις επενδύσεις σε νέα και πολύ μεγαλύτερα data centers.
(fyinews)
Τα data centers είναι αμφιλεγόμενα, καθώς μπορούν ταυτόχρονα να αποτελέσουν πηγή εσόδων και πονοκέφαλο για τις τοπικές κοινωνίες.
Δημιουργούν θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή τους, αποφέρουν φορολογικά έσοδα και αφήνουν νέες υποδομές, αλλά καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, υπερφορτώνουν τα τοπικά δίκτυα και απασχολούν σχετικά λίγα άτομα μόλις τεθούν σε λειτουργία.
(fyinews)
Η σημαντικότερη πρόκληση αφορά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια ζήτηση μπορεί να εκτοξευθεί από τα 485 TWh* το 2025 στα 950 TWh το 2030.
Για παράδειγμα, στην Ιρλανδία, τα data centers κατανάλωσαν το 23% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας το 2025, από μόλις 5% το 2015, ενώ η “EirGrid” εκτιμά ότι θα μπορούσαν να αντιστοιχούν περίπου στο 32% της ζήτησης έως το 2030.
*Η τεραβατώρα (TWh) είναι μονάδα μέτρησης της ενέργειας, που αντιστοιχεί σε ένα τρισ. βατ-ώρες (10¹² Wh).
Τα data centers χρησιμοποιούν νερό*:
Σύμφωνα με την IEA, η παγκόσμια κατανάλωση νερού που συνδέεται με τα data centers φτάνει περίπου τα 560 δισ. λίτρα/χρόνο και μπορεί να ξεπεράσει τα 1,2 τρισ. λίτρα έως το 2030.
Στις ΗΠΑ, ένα μεγάλο data center (100 MW) καταναλώνει κατά μ.ο. 2 εκατ. λίτρα/ημέρα, ποσότητα αντίστοιχη αυτής 6.500 νοικοκυριών.
Στην ΕΕ, αν και τα data centers με ισχύ τουλάχιστον 500 KW υποχρεούνται να δηλώνουν την κατανάλωση ενέργειας και νερού, κάτι τέτοιο δεν γίνεται, αποκάλυψε πρόσφατη έρευνα του Solomon σε συνεργασία με 5 ακόμα μέσα.
* Περίπου 67% συνδέεται με την παραγωγή ενέργειας, 25% με την άμεση ψύξη και το υπόλοιπο ~8% με την κατασκευή chips.
(fyinews)
Η Ελλάδα εξελίσσεται σε πόλο έλξης για data centers, με τα περισσότερα να συγκεντρώνονται στην Αττική.
Η Microsoft (ΗΠΑ) αναπτύσσει 3 data centers συνολικού προϋπολογισμού σχεδόν €1 δισ. και ισχύος 38,4 MW σε Σπάτα και Κορωπί, ενώ η Data4 (Γαλλία) σχεδιάζει campus στην Παιανία με ισχύ έως 90 MW και αξία €300-€500 εκατ.
Η Digital Realty (ΗΠΑ) λειτουργεί ήδη 3 data centers στην Αττική και 1 ακόμη στο Ηράκλειο της Κρήτης.
Παλαιότερη χαρτογράφηση του Solomon είχε εντοπίσει 21 data centers που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, συνολικής ισχύος 44 MW.
Οι εγκαταστάσεις αυτές καταναλώνουν περίπου 65 GW ηλεκτρικής ενέργειας τον χρόνο — ποσότητα για να καλύψει τις ανάγκες 15.000 νοικοκυριών.
Τουλάχιστον 8 ακόμη έργα, συνολικής ισχύος 547,5 MW, έχουν εξασφαλίσει σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο, ενώ άλλες 30 αιτήσεις, συνολικής ισχύος σχεδόν 3 GW, παρέμεναν σε εκκρεμότητα μέχρι την περασμένη άνοιξη.
(fyinews)
Μελέτη του “Brookings” στις ΗΠΑ εκτιμά ότι η εγκατάσταση ενός πρώτου μεγάλου data center σε μια περιοχή συνδέεται συνήθως με περίπου 100–200 πρόσθετες θέσεις εργασίας.
Δεν εντοπίζει σημαντική αύξηση στους μισθούς, αλλά οι τιμές κατοικιών αυξάνονται κατά 2% – 5%.
Η κατασκευή ενός data center δεν σημαίνει αυτομάτως και μεγάλη προστιθέμενη αξία για την τοπική οικονομία.
Επομένως, το κρίσιμο δεν είναι μόνο πόσα data centers χτίζονται, αλλά τι οικονομία και τεχνογνωσία αναπτύσσεται γύρω τους.
