Είναι η στιγμή που τρέχεις να προλάβεις. Οι καθημερινοί ρυθμοί της Αθήνας είναι πραγματικά φρενήρεις και τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί ακόμα περισσότερο, γεγονός που σε κάνει να τρέχεις ολοένα και συχνότερα.
Φτάνεις στη στάση και γράφει δεκαπέντε λεπτά. Έχεις ήδη αργήσει και παρακαλάς να μην έχει διπλοπαρκάρει κανείς και κολλήσει κάπου το λεωφορείο. Για καλή σου τύχη, εκείνο έρχεται την ώρα που γράφει, αλλά το air condition δεν λειτουργεί ή -στην καλύτερη περίπτωση- υπολειτουργεί. Βάζεις ακουστικά για να μην ακούς τα παράπονα των γύρω σου και ξεκινάτε. Λεωφορειολωρίδα ούτε για δείγμα και όπου υπάρχει, το πιο σύνηθες είναι να παραβιάζεται και να έχει κίνηση. Φτάνεις στη στάση του μετρό για να κάνεις την αλλαγή, κατεβαίνεις τις σκάλες και βλέπεις άλλα έξι λεπτά αναμονή. Εντάξει, τουλάχιστον στο μετρό, συνήθως δεν έχει τόσο κόσμο και λειτουργεί η ψύξη στο βαγόνι. Αμ δε, ήρθε ένας από τους παλιούς συρμούς. Μετά από ώρα φτάνεις στο ραντεβού, κλασικά με καθυστέρηση. Στον γυρισμό σκέφτεσαι ότι θα κάνεις ακόμα περισσότερη ώρα, γιατί τα δρομολόγια, όσο περνάει η ημέρα, μειώνονται.
Με αυτήν την πραγματικότητα ή ακόμα χειρότερη από αυτήν, ταυτίζονται όλα τα άτομα τα οποία μετακινούνται καθημερινά με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Και αν ποτέ ερωτηθούν, ίσως να ήθελαν πρώτα οι δημόσιες συγκοινωνίες της πόλης να είναι αξιοπρεπείς και ας συνεχίσουν να πληρώνουν το εισιτήριο. Είναι απορίας άξιο αν, πραγματικά, αυτές και αυτοί οι δημοσιολογούντες για τα ΜΜΜ της Αθήνας τα χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση ή αν μπήκαν στο τρόλεϊ, στο λεωφορείο και στο μετρό για το φολκλορικό της υπόθεσης.
Είναι σαν να σου χαρίζουν ένα αυτοκίνητο και εκείνο μέρα παρά μέρα να βγάζει βλάβες, να μην μπορείς να του έχεις εμπιστοσύνη για να κάνεις τη δουλειά σου και το κυριότερο – να μην έχει καν ζώνες ασφαλείας.
Για να έρθουμε στην προκείμενη περίπτωση της επικαιρότητας, η συζήτηση για τις δωρεάν μετακινήσεις οφείλει να γίνει σε δεύτερο χρόνο. Είναι σαν να σου χαρίζουν ένα αυτοκίνητο και εκείνο μέρα παρά μέρα να βγάζει βλάβες, να μην μπορείς να του έχεις εμπιστοσύνη για να κάνεις τη δουλειά σου και το κυριότερο – να μην έχει καν ζώνες ασφαλείας. Αυτή η παρομοίωση δείχνει τη σημερινή κατάσταση των ΜΜΜ.
Στη ρεαλιστική απεικόνιση της Αθήνας του 2026, περιγράφεται γλαφυρά ο χαλασμένος και πεπαλαιωμένος στόλος των λεωφορείων, οι μειωμένες ταχύτητες του μετρό (το οποίο πλέον κινείται με χαμηλότερες ταχύτητες, επειδή δεν έχει γίνει συντήρηση στις ράγες, με αποτέλεσμα να χάνονται δρομολόγια), τα παλαιά τρόλεϊ όπου περιμένεις τον οδηγό να ξαναβάλει τα καλώδια στη θέση τους διακινδυνεύοντας τη ζωή του, το τραμ, του οποίου ο σχεδιασμός ίσως απευθύνεται σε άεργους λόγω της τόσο μεγάλης αναμονής, και ο ΗΣΑΠ, όπου η δυσωδία και η καθημερινή ταλαιπωρία σε κάνουν νομίζεις ότι έχεις επισκεφθεί ένα μέρος μακρινό και εξωτικό, μακριά από την Ευρώπη. Ας επικεντρωθεί η δημόσια συζήτηση στο πρωτεύον, λοιπόν. Ας προσπαθήσουν οι δημόσιες συγκοινωνίες να δείξουν έστω ψήγματα του ευρωπαϊκού πολιτισμού και μετά ας συνεχιστεί η συζήτηση για το αν οι υποαμειβόμενοι εργαζόμενοι μπορούν να χρησιμοποιούν δωρεάν ένα Μέσο Μαζικής Μεταφοράς που να μην είναι επικίνδυνο και να μην τους δημιουργεί επιπλέον ένταση και καθημερινό άγχος.
Η ασφάλεια και η υγεία –σωματική και ψυχική– προέχουν και, για αυτόν τον λόγο, πρέπει να δούμε την αναβάθμιση της ποιότητας των ΜΜΜ, όχι ως προεκλογικό τσιτάτο, αλλά ως μια άμεση ανάγκη για τα εκατομμύρια των πολιτών της Αττικής.
*Ο Ορέστης Χατζηγιαννάκης είναι πολιτικός επιστήμονας.
Γιατί Υπάρχουμε
