Σήμερα, γιορτάζουμε την Ημέρα της Γυναίκας (08.03) σε έναν κόσμο που έχει σχεδιαστεί κυρίως για -και από- τους άντρες.
Συστηματικά, καταγράφονται λιγότερα δεδομένα για τη ζωή, τις εμπειρίες και τις ανάγκες των γυναικών (gender data gap).
Έτσι, σχεδόν πάντα χρησιμοποιείται ο μέσος άντρας ως πρότυπο (“default male” prototype) π.χ. στην ιατρική έρευνα, στον σχεδιασμό προϊόντων, ακόμα και στον αστικό σχεδιασμό.
(fyiteam)
Εδώ και 50+ χρόνια, στα crash tests* χρησιμοποιούνται ομοιώματα με τις διαστάσεις του μέσου άντρα του ‘70.
Έτσι, οι γυναίκες έχουν +73% πιθανότητες να τραυματιστούν σοβαρά σε τροχαία, λόγω του διαφορετικού (κατά μ.ό.) μεγέθους και σχήματος του σώματός τους.
Μόλις το 2025, οι ΗΠΑ παρουσίασαν το THOR-05F, ένα γυναικείο ομοίωμα για “την καλύτερη εκτίμηση του κινδύνου τραυματισμού”, ακολουθώντας την Αυστραλία και τη Σουηδία.
*δοκιμές σύγκρουσης αυτοκινήτων για την ανάπτυξη χαρακτηριστικών ασφαλείας
Τα ευρήματα για ασθένειες και φάρμακα συχνά εξάγονται από τους άντρες και εφαρμόζονται στις γυναίκες, παρόλο που οι ίδιες αποτελούν περίπου το 1/2 του παγκόσμιου πληθυσμού και το σώμα τους είναι διαφορετικό.
Επιπλέον, οι έρευνες για παθήσεις που επηρεάζουν κυρίως ή αποκλειστικά τις γυναίκες (π.χ. εμμηνόπαυση, ενδομητρίωση, ημικρανία, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης) είναι υποχρηματοδοτούμενες σε σχέση με το πόσο τις επιβαρύνουν, σύμφωνα με ανάλυση του 2023 στο “Nature”.
Για τις ίδιες ασθένειες, οι γυναίκες συχνά εμφανίζουν διαφορετικά συμπτώματα π.χ. στην καρδιακή προσβολή, το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα για όλους είναι ο θωρακικός πόνος, αλλά οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν και δύσπνοια, ναυτία/εμετό ή πόνο στη γνάθο.
Οι γυναίκες με πιο ήπια συμπτώματα ήταν λιγότερο πιθανό να διαγνωστούν με καρδιαγγειακή νόσο, γιατί ερμηνεύονταν λανθασμένα ως γαστρεντερικά ή άγχος, λένε ερευνητές σε τεύχος του “Cureus” του 2024.
Τα συστήματα αυτόματης αναγνώρισης ομιλίας εμφανίζουν χειρότερη απόδοση στις γυναικείες φωνές π.χ. το “Whisper” της OpenAI, στη βασική του έκδοση, είχε μεγαλύτερο ποσοστό σφάλματος λέξεων στις γυναίκες (11,69%) από τους άντρες (9,07%).
Ο λόγος; Τα μοντέλα αυτά εκπαιδεύονται σε δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό αντρικών φωνών, με αποτέλεσμα να αναγνωρίζουν λιγότερο αξιόπιστα τις υψηλότερες συχνότητες της γυναικείας ομιλίας.
Οι γυναίκες κρυώνουν περισσότερο στο γραφείο και αυτό δεν είναι τυχαίο: δεν νιώθουν άνετα στις ίδιες θερμοκρασίες με τους άντρες.
Η διαφορά μεγαλώνει το καλοκαίρι, που αυξάνεται η ψύξη: σε έρευνα στις ΗΠΑ, μόλις το 24% των σχετικών παραπόνων προερχόταν από άντρες, ενώ οι γυναίκες ήταν x3 πιο πιθανό να κρυώνουν.
Από 16.791 tweets για κρύο στο γραφείο στις ΗΠΑ (2010-2019), το 66% ήταν από γυναίκες (34% από άντρες), ενώ αποτελούσαν το 55% των χρηστών του app στη χώρα.
(fyiteam)
Τα μέσα ατομικής προστασίας (γάντια, μάσκες, στολές κ.λπ.) έχουν σχεδιαστεί με βάση το σώμα του μέσου άντρα.
Στην πανδημία, οι χειρουργικές ρόμπες ήταν μεγάλες για x4 περισσότερες γυναίκες, και μόλις το 31% των γυναικών ένιωθε ασφαλές στη δουλειά λόγω ακατάλληλου εξοπλισμού (έναντι του 53% των αντρών), από τους εργαζομένους του Ε.Σ.Υ. του Ην. Βασιλείου.
Ο ακατάλληλος εξοπλισμός μειώνει την αυτοπεποίθηση και το ηθικό των γυναικών στους χώρους εργασίας, εξηγεί η έρευνα.
(fyiteam)
Οι γυναίκες ιστορικά απουσιάζουν από τις αποφάσεις που διαμορφώνουν τον αστικό χώρο, με αποτέλεσμα οι πόλεις να αγνοούν τις ανάγκες τους:
Όταν το φύλο δεν μετριέται, ο άντρας γίνεται το πρότυπο, λέει η Caroline Criado Pérez, στο βιβλίο της “Invisible Women” (2019).
Με άλλα λόγια, όταν οι ανάγκες των γυναικών δεν καταγράφονται, ο “άνθρωπος” ταυτίζεται αυτόματα με τον “άντρα”, θέτοντας το αντρικό σώμα και τις αντρικές ανάγκες ως το default.
Το αποτέλεσμα; Ο κόσμος είναι όχι μόνο άβολος, αλλά συχνά και επικίνδυνος για τις γυναίκες. Χρόνια πολλά, λοιπόν, και -ελπίζουμε- καλύτερα!
