Παραλίες σε πλειστηριασμό: ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν

Η 31η Μαρτίου ήταν η καταληκτική ημερομηνία για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα ηλεκτρονικών δημοπρασιών παραχώρησης απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, μέσω του οποίου είχε προγραμματιστεί η διενέργεια περίπου 3.250 δημοπρασιών σε όλη την Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών.

Δύο χρόνια μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου, ο οποίος καθιέρωσε τις ηλεκτρονικές δημοπρασίες ως τον αποκλειστικό τρόπο παραχώρησης των “ελεύθερων τμημάτων αιγιαλού”, το τοπίο έχει αλλάξει αισθητά, όχι μόνο στον τρόπο μίσθωσης του αιγιαλού, αλλά και στους συσχετισμούς στην αγορά της εστίασης και του τουρισμού.

Επιχειρηματίες, που κλήθηκαν για πρώτη φορά φέτος να συμμετάσχουν στις ηλεκτρονικές δημοπρασίες, καθώς οι τριετείς συμβάσεις τους έληξαν, ήρθαν αντιμέτωποι με μία νέα κανονικότητα.

Από τη μία εκφράζουν ανακούφιση, καθώς ο χρόνος που κέρδισαν είναι πολύτιμος για τη σωστή οργάνωση και προετοιμασία της σεζόν που έρχεται. Από την άλλη δηλώνουν ανήσυχοι, καθώς ο ανταγωνισμός μεγαλώνει, νέοι παίκτες μπαίνουν στην αγορά και οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί -σε βάθος χρόνου- θα λειτουργήσουν υπέρ των ισχυρών.

Σκοπός των Υπουργείων Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ήταν η δημιουργία μιας πλατφόρμας, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια, η ταχύτητα και το αδιάβλητο των δημοπρασιών, μιας διαδικασίας η οποία μέχρι πρότινος γινόταν από τους Δήμους.

Ένα θετικό που κρατάω από το νέο σύστημα είναι ότι οι δημοπρασίες έγιναν νωρίς (σ.σ. μέσα στον Μάρτιο) και έτσι έχουμε χρόνο να οργανωθούμε”, αναφέρει στο fyi.news ιδιοκτήτης beach-bar στην Τήνο.

Φέτος, όλες οι δημοπρασίες υλοποιήθηκαν αποκλειστικά από τις Κτηματικές Υπηρεσίες με αποτέλεσμα οι επιχειρηματίες να “κλειδώσουν” τα τμήματα που τους ενδιέφεραν και να έχουν περισσότερο χρόνο για προετοιμασία, αρκετά νωρίτερα από την έναρξη της τουριστικής περιόδου.

Η διαδικασία, όπως γινόταν πριν, ήταν χρονοβόρα και οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες πολλές, γεγονός που οδηγούσε σε καθυστερήσεις και απώλειες εσόδων.

“Μέχρι να ολοκληρωθούν οι δημοπρασίες από τους δήμους είχε μπει ο Ιούλιος. Αυτό σήμαινε πως ήδη είχαμε χάσει τη μισή σεζόν. Αν τολμούσες να ανοίξεις το μαγαζί χωρίς να έχει εκδοθεί το μισθωτήριο ήσουν παράνομος και κινδύνευες με πρόστιμο, ενώ αρκετοί από εμάς κρατούσαμε το προσωπικό που είχαμε προσλάβει ήδη από τον Ιούνιο, χωρίς ουσιαστικά να δουλεύει”, εξηγεί.

“Η οικονομική ζημιά ήταν μεγάλη”, τονίζει.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που έφεραν οι ηλεκτρονικές δημοπρασίες είναι το σύστημα τοποθέτησης των προσφορών. Όλοι οι ενδιαφερόμενοι παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη της δημοπρασίας, βλέποντας διαρκώς αν η προσφορά τους τούς διατηρεί εντός ή εκτός “παιχνιδιού”.

Η δημοπρασία όμως διεξάγεται χωρίς να γνωρίζουν τα ποσά που προσφέρουν οι υπόλοιποι συμμετέχοντες.

Το μόνο στοιχείο που εμφανίζεται είναι η θέση κατάταξης της προσφοράς τους, γεγονός που συχνά οδηγεί σε αλλεπάλληλες αυξήσεις και εντείνει τον ανταγωνισμό.

“Το ηλεκτρονικό σύστημα δημοπρασιών είναι ανοιχτό για όλους και έτσι ο καθένας, απ’ όπου κι αν βρίσκεται μπορεί να συνδεθεί και να ‘χτυπήσει’ μια παραλία σε όποια τιμή θέλει”, εξηγεί ιδιοκτήτης beach-bar στην Άνδρο.

Το άνοιγμα της αγοράς έχει οδηγήσει σε ακραίες τιμές όπως τα σχεδόν €500.000 που δόθηκαν για την ενοικίαση ενός τμήματος 500 τ.μ. στην παραλία της Λίας της Μυκόνου ή στα €209.000 για την παραλία Ψιλή Άμμος στην Άνδρο, που είχε τιμή εκκίνησης τα €18.000 για 3 χρόνια.

Αν και δεν είναι ο κανόνας, τέτοιες τιμές καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη τη συμμετοχή μικρότερων επιχειρηματιών, καθώς λόγω της περιορισμένης διάρκειας της σεζόν και του υψηλού λειτουργικού κόστους είναι αδύνατο να ανταποκριθούν.

Οι τιμές εκκίνησης, ανά περιπτώσεις, ήταν χαμηλότερες από πριν, το γεγονός όμως ότι τα ποσά δεν εμφανίζονται, η ευκολία συμμετοχής (χρειάζεται μόνο μία εγγυητική επιστολή) και το γεγονός ότι δεν υπάρχει “ταβάνι” δημιουργεί ανασφάλεια στους μικρούς επιχειρηματίες, γιατί δεν ξέρουν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν οι άλλοι.

“Μπορεί τα 18.000 ευρώ, που για μένα είναι πάρα πολλά, για κάποιον επιχειρηματία από τη Θεσσαλονίκη για παράδειγμα να είναι λίγα και έτσι να ξεκινήσει κατευθείαν από τα 60.000 ευρώ. Δεν έχουμε καμία εικόνα και αυτό είναι μεγάλη ζημιά για εμάς”, εξηγεί ο επιχειρηματίας από την Άνδρο.

“Η προηγούμενη διαδικασία ευνοούσε τον ντόπιο επιχειρηματία, καθώς δύσκολα εταιρείες εκτός νησιού θα έστελναν κάποιον αντιπρόσωπο για να συμμετάσχει σε αυτές”, συμπληρώνει ο επιχειρηματίας από την Τήνο.

“Για τους μικρούς επιχειρηματίες σε νησιά, αυτό σημαίνει ότι ανταγωνίζονται πλέον όχι μόνο τους νησιώτες, αλλά και μεγαλύτερα επενδυτικά σχήματα ή εταιρείες με μεγαλύτερη ρευστότητα”, καταλήγει.

Ένα ακόμη σημείο που προβληματίζει είναι ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων της τοπικής αυτοδιοίκησης. Στο προηγούμενο καθεστώς, οι δήμοι και οι κατά τόπους υπηρεσίες είχαν ουσιαστική συμμετοχή στη διαδικασία.

Αν και το Δημόσιο θα εξακολουθεί να δίνει στους Δήμους το 60% του ανταλλάγματος από τις παραχωρήσεις, ο ρόλος τους εμφανίζεται περισσότερο γνωμοδοτικός. Οι βασικές αποφάσεις λαμβάνονται κεντρικά, από τις Κτηματικές Υπηρεσίες, οι οποίες και θα αποφασίζουν για το ποιες παραλίες μπορούν να βγουν σε πλειστηριασμό.

“Υπάρχουν περίπτωση που ο Δήμος Κύθνου αρνήθηκε να παραχωρήσει τμήμα παραλίας στο νησί, γιατί ήταν προστατευόμενη, αλλά η Κτηματική Υπηρεσία Πειραιά αναίρεσε την απόφαση”, αναφέρει ο επιχειρηματίας από την Τήνο.

“Στην Άνδρο, υπάρχουν παραλίες που είναι κομμάτι αρχαιολογικού χώρου. Με το προηγούμενο σύστημα ο Δήμος έπρεπε να έχει την έγκριση από την Αρχαιολογική Υπηρεσία για την ενοικίασή της. Με το νέο σύστημα αυτές οι διαδικασίες εξαλείφθηκαν και τα όποια εμπόδια για την εμπορική χρήση προστατευόμενων παραλιών που έμπαιναν από τους δήμους, ουσιαστικά δεν μπορούν να μπουν πια”, λέει ο επιχειρηματίας από την Άνδρο.

“Όσοι δραστηριοποιούμαστε στον συγκεκριμένο κλάδο για χρόνια έχουμε καταλάβει ότι η κυβέρνηση έψαχνε κάποιο τρόπο να απομακρύνει τους παλιούς -πιθανώς μικρότερους- παίκτες και να βάλει στο ‘παιχνίδι’ νέους και μεγάλους. Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί ήταν μία καλή αρχή”, καταλήγει ο επιχειρηματίας απ’ την Τήνο.