Οι Αρχές στην Κύπρο κάλεσαν τους κατοίκους να μειώσουν τη χρήση νερού κατά 10% σε σχέση με το 2025 (2’ χρήσης νερού λιγότερα/μέρα), λόγω της πρωτόγνωρης ξηρασίας στο νησί.
Παράλληλα, ανακοινώθηκε πακέτο έκτακτων μέτρων ύψους €31 εκατ., καθώς οι ταμιευτήρες (φράγματα) βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1901, με ελάχιστες προοπτικές αναπλήρωσης πριν την έναρξη της τουριστικής περιόδου.
Σύμφωνα με τη διευθύντρια του “Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων” (ΤΑΥ), Ηλιάνα Τόφα, η μείωση στην κατανάλωση κατά 10%, αντιστοιχεί σε 10 εκατ. κυβικά μέτρα νερού (κ.μ.), δηλαδή στην ετήσια παραγωγή μίας μονάδας αφαλάτωσης 30.000 κ.μ. νερού.
Τα αποθέματα νερού τον Φεβρουάριο ανέρχονται στο 13,7% της συνολικής χωρητικότητας των ταμιευτήρων, σε σύγκριση με το 26% την ίδια περίοδο πέρυσι.
Φέτος, οι εισροές νερού στο φράγμα του Κούρη (το μεγαλύτερο φράγμα) στην επαρχία Λεμεσού είναι μόλις 3,5 εκατ. κ.μ. με πληρότητα 12,5%, σε σύγκριση με 21,6% πέρυσι.
Οι συνολικές εισροές στα μεγάλα φράγματα φέτος φτάνουν τα 18 εκατ. κ.μ.
Η μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση νερού στην Ευρώπη είναι 120 λίτρα/άτομο την ημέρα, αλλά σε ορισμένες περιοχές της Κύπρου, λόγω της έντονης ζέστης, η μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση εκτοξεύεται στα 500 λίτρα/άτομο την ημέρα.
Στόχος είναι η κατανάλωση να διατηρηθεί γύρω στα 140 λίτρα/άτομο την ημέρα, που όπως σημειώνουν οι αρμόδιοι δεν θα ρίξει την ποιότητα ζωής τους, γιατί “άλλο η χρήση και άλλο η κατάχρηση”.
Ήδη γίνεται επαναχρησιμοποίηση λυμάτων αλλά και επιδιορθώσεις στις διαρροές νερού, οι οποίες φτάνουν έως και το 40% στα τοπικά δίκτυα.
Τα νοικοκυριά θα λάβουν επίσης οικονομική στήριξη για να επενδύσουν σε συσκευές βρύσης που εξοικονομούν νερό.
Η Κύπρος έχει θέσει τη λειψυδρία ως προτεραιότητα της προεδρίας της στο Συμβούλιο της ΕΕ, έχει διαθέσει €200 εκατ. για τη βελτίωση των υποδομών, και τρέχει όσο πιο γρήγορα γίνεται τις διαδικασίες για εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης.
Την κατάσταση έρχεται να επιδεινώσει και η κλιματική αλλαγή, καθώς οι θερμοκρασίες στην περιοχή αυξάνονται 20% γρηγορότερα από τον παγκόσμιο μ.ό.
Η ετήσια βροχόπτωση έχει μειωθεί κατά περίπου 15% από το 1901, ενώ οι ανάγκες σε νερό έχουν εκτοξευτεί κατά 300%, λόγω της αύξησης του πληθυσμού και λόγω του τουρισμού.
3 εκατ. Τουρίστες (σχεδόν x3 ο μόνιμος πληθυσμός της Κύπρου)επισκέπτονται τη χώρα κάθε χρόνο.
Μέχρι το τέλος του 2026 αναμένεται να λειτουργήσουν 7 νέες κινητές μονάδες αφαλάτωσης, συμπληρωματικά στις 7 που λειτουργούν σήμερα (5 μόνιμες και 2 κινητές).
Όλες αυτές θα παρέχουν μαζί 397.000 κ.μ. νερού/ημέρα.
Οι μονάδες αφαλάτωσης δεν είναι μόνο ακριβές αλλά και επικίνδυνες, καθώς χρειάζονται πολλή ενέργεια και απειλούν τη θαλάσσια ζωή, εάν τα αλατούχα νερά που επιστρέφουν δεν διασπείρονται σωστά.
” Πριν 20 χρόνια, οι επιστήμονες προέβλεπαν ότι οι θερμοκρασίες στη Λευκωσία θα ήταν ίδιες με το Κάιρο μέχρι το 2030 και το Μπαχρέιν μέχρι το 2045, ξέραμε τι ερχόταν” λένε οι Οικολόγοι Κύπρου.
“Είναι ντροπή οι δημόσιοι χώροι να καλύπτονται ακόμα από γρασίδι και να έχουμε τόσες πολλές πισίνες και γήπεδα γκολφ”, καταλήγουν.
“Η έρευνα και τα μοντέλα μάς δείχνουν ότι, στη χειρότερη περίπτωση, η αύξηση της θερμοκρασίας θα είναι 4,5°C μέχρι το 2100 […] Θα έχουμε κατάρρευση της γεωργίας, η ξηρασία θα οδηγήσει σε μαζική μετακίνηση πληθυσμών και δεν θα μπορούμε να εξασφαλίσουμε τρόφιμα”, λέει καθηγητής στο Ινστιτούτο Κύπρου.
Ήδη οι αγρότες επηρεάζονται σημαντικά, καθώς έλαβαν εντολή να μειώσουν την άρδευση κατά 30%.
