Τι είδαμε μέχρι σήμερα
Βίντεο στο TikTok με εκκλησίες στις ΗΠΑ γεμάτες με άτομα κάτω των 25
Follow requests από νεαρούς άντρες με εδάφια της Αγίας Γραφής στο bio τους στο IG
Πολύ νεαρό κοινό του RACK (Έλληνα Gen Z ράπερ) να τραγουδάει “Ιησούς Χριστός Νικά” σε live του
Υπάρχουν μεμονωμένες ενδείξεις ότι η Gen Z (γεν. 1997-2012), σε πολλές χώρες, δεν ακολουθεί την έως τώρα καταγεγραμμένη τάση κάθε νέα γενιά να είναι και λιγότερο θρησκευόμενη, ενώ ΜΜΕ μιλάνε για “θρησκευτική αναβίωση”.
Στις ΗΠΑ ίσως παίρνουν το YMCA πολύ σοβαρά
Στοιχεία της “Gallup” για το 2024-2025 δείχνουν ότι ενώ η θρησκευτικότητα στις ΗΠΑ είναι σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, υπάρχει μια δημογραφική ομάδα-εξαίρεση: οι νέοι άντρες (18-29).
Περίπου το 42% είπε ότι η θρησκεία είναι “πολύ σημαντική” στη ζωή τους (από 28% το 2022-2023), επιστρέφοντας σχεδόν στα επίπεδα του 2000–2001 (43%).
Πάντως, οι νεαρές γυναίκες βλέπουν τη θρησκεία ως σημαντική πλευρά της ζωής τους σε μικρότερο βαθμό (29%).
*Παλαιότερα η τάση ήταν οι γυναίκες να είναι πιο θρησκευόμενες από τους άντρες.
Είναι έμφυλο ή πολιτικό ζήτημα;
Αν και σε πρώτη ανάγνωση φαίνεται μια έμφυλη διαφορά, είναι κατά βάση πολιτική.
Από το 2022–2023, η παρουσία των νεαρών Ρεπουμπλικανών στις εκκλησίες αυξήθηκε κατά 7 μονάδες στους άντρες και κατά 8 στις γυναίκες, ενώ των νεαρών Δημοκρατικών κατά 3 στους άντρες και στις γυναίκες σχεδόν δεν άλλαξε.
Αυτό εξηγεί και γιατί οι νέοι άντρες φαίνονται συνολικά πιο θρησκευόμενοι. Το 48% είναι Ρεπουμπλικάνοι (ή κοντά στο κόμμα), ποσοστό που είναι μόλις 27% στις γυναίκες.
Όχι ακριβώς “θρησκευτική αναβίωση”
Σύμφωνα με στοιχεία του “Pew Research Center”, οι νέοι στις ΗΠΑ σήμερα είναι πολύ λιγότερο θρησκευόμενοι από τους νέους πριν χρόνια.
To 2023-2024 το 56% των 18–24 δήλωσαν ότι έχουν κάποια θρησκευτική ταυτότητα. Το ποσοστό αυτό ήταν 63% το 2014 και 74% το 2007.
Σύμφωνα με το “Pew” δηλαδή, δεν παρατηρείται αναβίωση στη θρησκευτικότητα των νέων, αλλά μια σταθεροποίηση μετά το 2020, που ακολουθεί μια πολυετή πτώση.
Τι συμβαίνει στην πραγματικότητα;
Σύμφωνα με δημοσίευμα του “Time” υπάρχουν 2 βασικά σενάρια:
Τα μεμονωμένα περιστατικά (π.χ. δημοφιλείς εκκλησίες σε νέους) είναι η αρχή ενός πραγματικού κύματος επιστροφής της Gen Z στη θρησκεία, κάτι που θα καταγραφεί στις μεγάλες δημοσκοπήσεις τα επόμενα χρόνια.
Δεν υπάρχει γενικευμένη αναβίωση. Πάντα υπήρχαν μεμονωμένες εκκλησίες που κατάφερναν να προσελκύουν πολλούς νέους και τα social media κάνουν τέτοιες “εξαιρέσεις” πολύ πιο ορατές.
Το παράδειγμα του Ην. Βασιλείου
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, 2 έρευνες του “YouGov” έδειξαν ότι η τακτική εκκλησιαστική παρουσία των 18–24 αυξήθηκε από 4% το 2018 σε 16% το 2024.
Ταυτόχρονα, έρευνα της “British Social Attitudes Survey” έδειξε ότι το ποσοστό των χριστιανών 18-34 που πήγαιναν τακτικά στην εκκλησία έπεσε από 8% το 2018 σε 6% το 2024.
Η διαφορά, σύμφωνα με το “BBC”, είναι στη μεθοδολογία. Στην 1η οι άνθρωποι δήλωσαν μόνοι τους συμμετοχή, ενώ στη 2η έγινε τυχαία δειγματοληψία.
Στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα, το ποσοστό των ατόμων 17–24 που πιστεύει στον Θεό είναι 80,3%, ελάχιστα υψηλότερο από τον μ.ό. όλων των ηλικιακών μονάδων που είναι 79,9%, σύμφωνα με έκθεση της “διαΝΕΟσις” που δημοσιεύτηκε το 2024.
Συγκεκριμένα, το 46,4% των 17–24 δηλώνει πολύ κοντά στη θρησκεία, ενώ το ποσοστό στους 25-39 ήταν 44,2%.
Γιατί στρέφονται στη θρησκεία;
Σύμφωνα με κοινωνικούς επιστήμονες, σε περιόδους κρίσης (πόλεμος, οικονομική ύφεση, πανδημία), οι άνθρωποι αναζητούν σταθερότητα, νόημα και βεβαιότητα, τα οποία θεωρούν ότι μπορούν να βρουν στη θρησκεία.
Άλλες φορές, η καταγραφή αυξημένων επιπέδων πίστης μπορεί να συνδέεται με τη μετανάστευση, με υψηλότερα ποσοστά γεννήσεων ορισμένων θρησκευτικών ομάδων ή ακόμη και με κρατική πολιτική που ενισχύει μια θρησκεία.
Γιατί οι νέοι άντρες συγκεκριμένα;
Έρευνα του 2024 έδειξε ότι η επιστροφή στη θρησκεία βοηθά ορισμένους νέους άνδρες να διαχειριστούν το άγχος που τους προκαλεί η αίσθηση ότι δεν ανταποκρίνονται στα παραδοσιακά πρότυπα αρρενωπότητας (π.χ. οικονομική δύναμη, επιτυχία).
Τα social media ενισχύουν την τάση, καθώς influencers και podcasters συνδέουν τη θρησκεία με την αρρενωπότητα.
Έτσι, για ορισμένους νέους άντρες, η θρησκεία λειτουργεί πρώτα ως πηγή ταυτότητας και στη συνέχεια ως συστηματική θρησκευτική πρακτική.
Πηγές
BBC
Time
Pew Research Center
Gallup
διαΝΕΟσις
The Conversation