Από χθες το βράδυ και την ομολογία του δράστη της δολοφονίας του Σταύρου Γεωργίου, κυκλοφορούν διάφορα μηνύματα μεταξύ των δημοσιογράφων, κυριαρχούν -κατά τον ευσεβή μου πόθο ή στο δικό μου bubble- αυτά που λένε “Παιδιά, δεν χρειάζεται να πούμε λεπτομέρειες κι όλα όσα ξέρουμε, υπάρχουν δυο έφηβα κορίτσια στη μέση”. Κι αν δεν υπήρχαν όμως, πού σταματά η υποχρέωσή μας να ενημερώνουμε το κοινό και πού αρχίζει η συνειδητή προσπάθεια για κλειδαρότρυπα, ώστε να δημιουργήσουμε ειδήσεις με clickbait για να φέρουμε engagement, λειτουργώντας ως κίτρινοι τυμβωρύχοι; Τι σκατά υπηρεσία προσφέρουμε στο κοινό δίνοντάς του όλες τις βαθιά προσωπικές λεπτομέρειες της ζωής και του θανάτου ενός νεκρού; Καμία, αυτή είναι η δική μου γνώμη.
Disclaimer. Δεν κουνάω το δάχτυλο σε κανένα μέσο ενημέρωσης. Αυτό που θεωρούμε δεοντολογικά σωστό ως ομάδα του fyi.news, το κάνουμε κάθε μέρα και κρινόμαστε όπως όλοι σε αυτόν τον χώρο. Εδώ, όμως, τις τελευταίες ώρες παρακολουθούμε πάλι τέρατα, τα οποία δεν θα αναπαραγάγω για προφανείς λόγους. Τα τέρατα που με τρομάζουν περισσότερο δεν είναι αυτά στους τίτλους, εκεί πρόκειται για ανεπιτήδευτη αλητεία, αλλά τα ρεπορτάζ που ναι μεν έχουν τίτλους με φερετζέ δεοντολογίας, αλλά στο κυρίως κείμενο διαβάζεις το ίδιο περιγραφικές και άγριες λεπτομέρειες του εγκλήματος, που σου επιτρέπουν τεχνηέντως να φτιάξεις την ιστορία στο μυαλό σου και μάλιστα με ό,τι έξτρα στοιχεία θέλεις να προσθέσεις εσύ. Τι θα έχανε η δημοσιογραφία αν το θέμα δεν ήταν στα πρωτοσέλιδα και υπήρχε κανονικά παρακάτω ως είδηση με προσεκτικά επιλεγμένα στοιχεία του ρεπορτάζ που δεν θα άφηναν χώρο για υπονοούμενα και περαιτέρω πόνο στους οικείους του θύματος; Τίποτα.
Τι σκατά υπηρεσία προσφέρουμε στο κοινό, δίνοντάς του όλες τις βαθιά προσωπικές λεπτομέρειες της ζωής και του θανάτου ενός νεκρού;
Το Άρθρο 2 του Κώδικα Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ λέει, μεταξύ άλλων, ότι ο δημοσιογράφος οφείλει “Να σέβεται την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια και το απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής του ανθρώπου και του πολίτη. Να σέβεται την κατοχυρωμένη με διεθνείς συμβάσεις προστασία των ανηλίκων και να αντιμετωπίζει με διακριτικότητα και ευαισθησία τους πολίτες, όταν αυτοί βρίσκονται σε κατάσταση πένθους, ψυχικού κλονισμού και οδύνης”. Αν πιάσει δουλειά η ΕΣΗΕΑ -την οποία επιλέγω να μην απαξιώνω, παρά την κριτική που έχω υποχρέωση να της ασκώ- δεν θα προλαβαίνει να εντοπίζει παραβιάσεις του Κώδικα και να στέλνει μέλη της στα Πειθαρχικά Συμβούλια. Ε και; Σωστά, οι ποινές θα σταματήσουν τις καφρίλες; Όχι, αφού από τη στιγμή που ένας διευθυντής/αρχισυντάκτης στην καλύτερη επέτρεψε και στη χειρότερη ζήτησε τα κείμενα και οι τίτλοι να αποδοθούν με αυτόν τον τρόπο, το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο. Και μετά, για συντεχνιακούς λόγους, μας ενοχλούν οι news content creators που δεν είναι δημοσιογράφοι και μεταδίδουν ειδήσεις χωρίς να έχουν εκπαιδευτεί, λες και εμείς που είμαστε εκπαιδευμένοι και έμπειροι κάθε μέρα στη δουλειά διεκδικούμε το Pulitzer. Από επιλογή επίσης δεν βάζω σε αυτή τη συζήτηση τον ρόλο και την ευθύνη που όντως έχει και το κοινό όταν καταναλώνει με αυξημένο ενδιαφέρον αυτού του είδους το περιεχόμενο και μάλιστα πάει από κάτω και σχολιάζει κιόλας, φτιάχνοντας τον τέλειο φαύλο κύκλο, διότι θα ήταν σαν να πετώ τη μπάλα την εξέδρα. Η ευθύνη είναι καταρχάς δική μας, των δημοσιογράφων, τα είπαμε τα συμφωνήσαμε.
Από την ντροπή, όμως, δεν γλιτώνει κανείς και καμία.