(fyiteam)
Ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία ήρθε ξανά στο προσκήνιο με μια αιφνιδιαστική επίθεση ομάδας ανταρτών, υπό την ηγεσία των τζιχαντιστών (HTS), κατά την οποία κατέλαβαν το Χαλέπι (Aleppo), την 2η μεγαλύτερη πόλη της Συρίας.
Ήταν η 1η σύγκρουση του Συριακού στρατού με ομάδες ανταρτών από το 2016, όταν ο Σύρος πρόεδρος Bashar al-Assad, με τη βοήθεια της Ρωσίας, κατέλαβε πλήρως τον έλεγχο της πόλης.
Ο εμφύλιος, που βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2011, έχει τις ρίζες του στην εξέγερση που ξέσπασε στη Συρία στο πλαίσιο της Αραβικής Άνοιξης.
Η συριακή κυβέρνηση έστειλε τον στρατό για να καταστείλει την εξέγερση, η οποία επεκτάθηκε σε όλη την Συρία και από τότε έχει στοιχίσει τη ζωή σε 500.000+ ανθρώπους, ενώ άλλοι 7 εκατ. άλλοι έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, γεγονός που οδήγησε στην προσφυγική κρίση του 2015 στην Ευρώπη και την άνοδο της ακροδεξιάς.
Αραβική Άνοιξη ήταν ένα κύμα αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε Μ. Ανατολή και Β. Αφρική, που εκδηλώθηκε από τις 18.12.2010 και συντονίστηκε μέσω social media.
Ενώ οι αντάρτες κάποτε ήταν σοβαρή απειλή για τον Assad, ο τελευταίος έχει πλέον ανακτήσει τον έλεγχο το μεγαλύτερο μέρος της χώρας με την καθοριστική υποστήριξη της Ρωσίας, του Ιράν και της λιβανέζικης Χεζμπολάχ.
Οι αντάρτες έχουν περιοριστεί στα βόρεια και δυτικά, όπου συντηρούνται από την στήριξη της Τουρκίας (που διαθέτει στρατό εκεί).
Ο εμφύλιος δεν σταμάτησε ποτέ, αλλά βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στάσιμος από τότε που οι πρόεδροι της Ρωσίας και της Τουρκίας μεσολάβησαν για την κατάπαυση του πυρός στη βορειοδυτική περιοχή Ιντλίμπ το 2020.
(fyiteam)
Συριακές κυβερνητικές δυνάμεις: Ο συριακός στρατός μαζί με τις Δυνάμεις Εθνικής Άμυνας, μια φιλοκυβερνητική παραστρατιωτική ομάδα. (με κόκκινο χρώμα)
Συριακές δημοκρατικές δυνάμεις: Ομάδα Κούρδων που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ. Έστειλαν στρατό στο Χαλέπι για να υπερασπιστούν τους Κούρδους εκεί. (με κίτρινο χρώμα)
Η τζιχαντιστική ομάδα HTS και άλλες ομάδες ανταρτών. (με πράσινο χρώμα).
Τουρκικές και προσκείμενες στην Τουρκία συριακές ανταρτικές δυνάμεις. (με γαλάζιο χρώμα)
(fyiteam)
Για χιλιετίες σταυροδρόμι εμπορίου και πολιτισμού, το Χαλέπι ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Μέσης Ανατολής πριν από την έναρξη του εμφυλίου, με 2,3 εκατ. κατοίκους.
Οι αντάρτες κατέλαβαν την ανατολική πλευρά της πόλης το 2012.
Το 2016 οι κυβερνητικές δυνάμεις, με την υποστήριξη της Ρωσίας, πολιόρκησαν την πόλη και τελικά οι αντάρτες αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν την ίδια χρονιά.
(fyiteam)
Η HTS φέρεται να προετοιμάζεται για αυτή την επίθεση τουλάχιστον από το φθινόπωρο, καθώς υπήρξαν αναφορές για μεγάλες στρατιωτικές ασκήσεις.
Παράλληλα, οι σύμμαχοι του Assad έχουν αποδυναμωθεί καθώς είναι συγκεντρωμένοι στα δικά τους μέτωπα (Μ. Ανατολή και Ουκρανία), ενώ το Ισραήλ έχει αυξήσει τις αεροπορικές επιδρομές κατά των ιρανικών δυνάμεων στη Συρία, ενώ έχει βομβαρδίσει και αποθήκες όπλων της Χεζμπολάχ στο Χαλέπι.
Αναλυτές χαρακτηρίζουν την συγκυρία “ιδανική”, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η επίθεση στο Χαλέπι ξεκίνησε την ίδια ημέρα που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία στο Λίβανο.
Αν και όχι πολύ γνωστή, η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS) έχει χρόνια ιστορίας.
Ο ιδρυτής της συμμετείχε στην ιρακινή εξέγερση κατά των ΗΠΑ (2011–13) ως μέλος της ομάδας που τελικά εξελίχθηκε στο Ισλαμικό Κράτος (ISIS).
Στην προηγούμενη μορφή της, ως Μέτωπο Αλ Νούσρα (ANF), η HTS συντάχθηκε και με την Αλ Κάιντα, με την οποία διέκοψε σχέσεις το 2016 και μετονομάστηκε σε ΗΤS.
Η HTS είναι πλέον η ισχυρότερη τζιχαντιστική οργάνωση στη Συρία και ελέγχει την Ιντλίμπ, όπου ζουν περίπου 4 εκατ. άνθρωποι, έχοντας υπό τις διαταγές της περίπου 30.000 στρατιώτες, όχι μόνο τζιχαντιστές.
(fyiteam)
Έχει χαρακτηριστεί ως “τρομοκρατική οργάνωση” από τις ΗΠΑ και τον ΟΗΕ, αλλά δεν θεωρείται όμως ότι έχει παγκόσμιες φιλοδοξίες.
Υπάρχουν ωστόσο σοβαρές ανησυχίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων (βασανιστήρια, εκτελέσεις) στις περιοχές που ελέγχει.
Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά ο βασικότερος είναι η εμπλοκή ξένων δυνάμεων, καθώς ο συριακός εμφύλιος είναι, σχεδόν από την αρχή του, ένας πόλεμος δια αντιπροσώπων (proxy war).
Όλες οι εμπλεκόμενες δυνάμεις στο εσωτερικό της χώρας είναι εξίσου εξουθενωμένοι από τον πόλεμο και πρακτικά δεν διαθέτουν τους πόρους για να τον συνεχίσουν .
Ωστόσο, αρκετές ξένες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Ιράν, Σ. Αραβία και Τουρκία) είναι πρόθυμες να τους στηρίξουν. Χωρίς την εμπλοκή των δυνάμεων αυτών, ο εμφύλιος πιθανότατα θα είχε λήξει.
