Πίσω από κάθε γυναίκα επιστημόνισσα κρύβεται μια Scully από τα X-files

Από τη Dana Scully, μία από τους δύο βασικούς χαρακτήρες της σειράς X-Files (1993-2002 και 2016-2018) που υποδύθηκε η Gillian Anderson.  

Eίναι γιατρός και ειδική πράκτορας του FBI, η οποία αναλαμβάνει μαζί με τον Fox Mulder (David Duchovny) να διαλευκάνει άλυτες υποθέσεις με κάποιο “μεταφυσικό” στοιχείο, τα “X-Files”. 

Σκοπός της είναι κυρίως να φέρει μια πιο αυστηρά επιστημονική ματιά στις έρευνες του συνεργάτη της.   

Η Scully θεωρείται ένας από τους πιο επιδραστικούς γυναικείους τηλεοπτικούς χαρακτήρες, λόγω του δυναμισμού και της περιπλοκότητάς του, αλλά και της δημοφιλίας της σειράς*.

Η αύξηση που παρατηρήθηκε στον αριθμό των γυναικών στους κλάδους STEM** τα χρόνια μετά τη σειρά αποδόθηκε και στην επιρροή της Scully.

Αυτό το φαινόμενο ονομάστηκε “Scully Effect”.

*19,8 εκατ. τηλεθεατές/επεισόδιο στην 5η σεζόν (1997-1998), που είχε την υψηλότερη θέαση.

** STEM: Science, Technology, Engineering, Mathematics.

Το 20018 έγινε έρευνα σε 2.000+ γυναίκες 25+ ετών στις ΗΠΑ, σχετικά με την επίδραση της Scully πάνω τους.

Από τις γυναίκες που είχαν δει 2+ επεισόδια της σειράς (68% του δείγματος):

• το 63% είπε ότι η Scully ενίσχυσε την πίστη τους στη σημασία των επιστημών
• το 50% είπε ότι αύξησε το ενδιαφέρον τους στους STEM
• το 63% είπε ότι αύξησε την αυτοπεποιήθησή τους ότι μπορούν να διαπρέψουν σε ένα male-dominated εργασιακό περιβάλλον
• το 91% είπε ότι τη θεωρεί πρότυπο για τις γυναίκες

Από όσες γυναίκες δουλεύουν/σπουδάζουν στους STEM (49% του δείγματος), το 63% είπε ότι η Scully λειτούργησε ως πρότυπο.

Uhura (Nichelle Nichols), Star Trek: Επηρέασε πολλές μαύρες, latinas και indigenous γυναίκες να ασχοληθούν με τους STEM, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη Μae Jemison, την 1η μαύρη γυναίκα αστροναύτη.

Buffy (Sarah Michelle Gellar), Buffy the Vampire Slayer: Θεωρείται φεμινιστικό πρότυπο και ενέπνευσε τόσο μεγάλο αριθμό ακαδημαϊκών από διάφορους κλάδους (π.χ. κοινωνιολογία, σπουδές φύλου, ψυχολογία, φιλοσοφία) να ασχοληθούν με τη σειρά, που η μελέτη της απέκτησε δικό της όνομα: “Buffy Studies”.

Τo 2023, oι χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών στο STEM ήταν:

1. Μογγολία (57%)
2. Λευκορωσία ( 53%)
3. Λεσότο (51%)
4. ΗΠΑ (49%)
5. Μπαρμπάντος (48%)

Οι χώρες που είδαν τη μεγαλύτερη αύξηση σε βάθος 5ετίας (2018-2023) στον αριθμό γυναικών που σπουδάζουν στο STEM ήταν:

1. Καναδάς (+ 9,68%)
2. Ισλανδία (+7,02%)
3. Μεξικό (+4,07%)
4. Ελλάδα (+3,93%)
5. Ισπανία (+2,46%)

To 2021, το 40,9% των αποφοίτων τμημάτων STEM ήταν γυναίκες, κατατάσσοντας τη χώρα στην 3η θέση στην ΕΕ, μετά τη Ρουμανία (42,5%) και την Πολωνία (41,5%).

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με στοιχεία για το 2019, μόνο το 4% των γυναικών στην Ελλάδα απασχολείται σε επαγγέλματα STEM, έναντι του 20% των ανδρών.

Geena Davis Institute

The Association for the Study of Buffy+

Northeastern Illinois University 

Statista

ReportLinker

Eurostat

European Institute for Gender Equality