Μάθαμε ποιος είναι ο Banksy;

Το Reuters πραγματοποίησε μια έρευνα χιλιάδων λέξεων, με την οποία ισχυρίζεται ότι βρήκε ποιος είναι ο Banksy, ο σπουαίος γκραφιτάς από το Μπρίστολ.

Ο ίδιος ο Banksy, μέσω του μακροχρόνιου δικηγόρου του, Mark Stephens, δεν επιβεβαίωσε τα ευρήματα της έρευνας, και συγκεκριμένα απάντησε ότι “δεν δέχεται ότι πολλές από τις λεπτομέρειες που περιέχονται στην έρευνά σας είναι σωστές”.

Αυτό, βέβαια, δεν είναι και διάψευση.

Ο ίδιος προέτρεψε τους δημοσιογράφους να μην δημοσιεύσουν το όνομα στην έρευνά τους, για την προστασία της ιδιωτικότητάς του, για την ελευθερία έκφρασης και για να μπορεί να κρίνει την εξουσία χωρίς φόβο αντιποίνων.

Το γκράφιτι επίσης, παραμένει παράνομο χωρίς άδεια.

Τελικά οι δημοσιογράφοι είπαν ότι “όσοι επιδιώκουν να διαμορφώσουν τον κοινωνικό και πολιτικό διάλογο υπόκεινται σε έλεγχο, λογοδοσία και, μερικές φορές, αποκάλυψη της ταυτότητάς τους.

Η απάντηση του Reuterts καταλήγει ότι “η ανωνυμία του Banksy – ένα σκόπιμο, προς το κοινό και επικερδές χαρακτηριστικό του έργου του, του έχει επιτρέψει να δραστηριοποιείται χωρίς τέτοια διαφάνεια”.

Όσον αφορά τον κίνδυνο αντιποίνων ή λογοκρισίας που ενδέχεται να αντιμετωπίσει, το Reuters αναφέρει ότι “τα νομικά και πολιτικά κατεστημένα της Μεγάλης Βρετανίας φαίνεται να αισθάνονται άνετα με τα μηνύματα του Banksy και τον τρόπο με τον οποίο τα μεταδίδει”.

Τελικά, ποιος είναι ο Banksy;

Αρκετά στοιχεία έθεσαν σε κίνδυνο την ανωνυμία του Banksy, ωστόσο αν έπρεπε να εντοπίσουμε την αρχή και το τέλος, σημείο 0 είναι η σύλληψή του στη Ν. Υόρκη το 2000, και τελειωτικό “χτύπημα” το ταξίδι του στην Ουκρανία το 2022, στην Χορένκα, για να κάνει γκράφιτι.

Βέβαια, αυτή η διαδρομή κρύβει πολλές ανατροπές και τελικά, ακόμα και τώρα δεν μπορεί να βρεθεί ο Banksy, παρά τη σχετική βεβαιότητα για την αποκάλυψη του ονόματός του από το Reuters.

Στην εμπόλεμη Ουκρανία πήγε ο Banksy μαζί με άλλα 2 άτομα.

Ο ένας ταυτοποιήθηκε ως ο φωτογράφος Giles Duley, ο οποίος, καθώς δωρίζει σε τοπικές ΜΚΟ στην Ουκρανία ασθενοφόρα, δάνεισε και στον Banksy για το ταξίδι του εκεί, ήταν κι αυτός μαζί, ενώ οι άλλοι δύο παρέμειναν ανώνυμοι.

Μια κάτοικος, πάντως, ισχυρίστηκε ότι έκανε καφέ για τους δύο άνδρες που (τουλάχιστον ο 1) ευθύνονταν για το γκράφιτι και οι οποίοι έβγαλαν τις μάσκες τους μπροστά της.

Οι δημοσιογράφοι της έδειξαν τη φωτογραφία των 3 υποψηφίων που θα μπορούσαν να είναι ο Banksy:

1. Thierry Guetta – καλλιτέχνης του δρόμου γνωστός ως Mr Brainwash, που εμφανίστηκε στο ντοκιμαντέρ του Banksy που προτάθηκε για Όσκαρ το 2010, “Exit Through the Gift Shop”.
2. Robin Gunningham – από το Μπρίστολ, τον οποίο είχε κατονομάσει η The Mail ως τον άνθρωπο πίσω από τον Banksy.
3. Robert Del Naja (3D) – o frontman των Massive Attack, γκραφιτάς και με καταγωγή από το Μπρίστολ.

Ο Guetta δεν συγκέντρωνε πολλές πιθανότητες, μιας και είναι Γάλλος, ενώ ο Banksy είναι από το Μπρίστολ.

Η κάτοικος απάντησε “όχι” σε κάθε φωτογραφία που της έδειξαν, ωστόσο βλέποντας τη φωτογραφία ενός εκ των 3, “τα μάτια της μεγάλωσαν”. Αυτός ήταν ο 3D.

Μία από τις βασικές θεωρίες  για τον 3D είναι ότι σε πολλά λάιβ των Massive Attack, εμφανιζόταν σε κοντινή απόσταση και ένα mural του Banksy, ωστόσο αυτό, όπως και το νεύμα της γυναίκας, δεν αποτελούν αποδείξεις.

Αυτό που φαίνεται να επιβεβαιώνεται από την έρευνα, είναι ότι ο 3D πήγε πράγματι στην Ουκρανία (κάτι που δεν επιβεβαιώνεται για τον Gunningham) και ήταν πράγματι στην παρέα εκείνη.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο τρίτος άνδρας της παρέας;

Για να απαντήσουμε σε αυτό, πρέπει να ανατρέξουμε στο 2000, όταν ο Banksy βρέθηκε στη Νέα Υόρκη και επιχείρησε να βάψει μια διαφημιστική πινακίδα, χωρίς να καταφέρει να ολοκληρώσει το σχέδιό του, επειδή τον συνέλαβαν.

Πριν από τη σύλληψή του, ο Banksy είχε ζήσει για μήνες στο ξενοδοχείο Carlton Arms, το οποίο επέτρεπε σε καλλιτέχνες να μένουν δωρεάν με αντάλλαγμα τη διακόσμηση των δωματίων τους.

Το ίδιο συνέβη και με τον Banksy, αν και το ξενοδοχείο ανέφερε τον καλλιτέχνη των έργων ως “Robin Banks”. Κάτι μας λέει το Robin, κάτι και το Banks.

Στα δικαστικά έγγραφα που κατατέθηκαν σε σχέση με τη σύλληψή του το 2000, ο Banksy ανέφερε το ξενοδοχείο Carlton Arms στη Νέα Υόρκη ως τόπο διαμονής του.

Ποιος ήταν, όμως, αυτός που συνέλαβαν οι αρχές;

Ο άνδρας αυτός, δεν ήταν ο Robert Del Naja, αλλά ο Robin Gunningham.

Το ερώτημα, όμως, είναι, πώς γίνεται ο Banksy να είναι ο Robin Gunningham, ενώ στα αρχεία εισόδου και εξόδου από την Ουκρανία δεν αναφέρεται πουθενά το όνομα “Robin Gunningham” και πλέον είναι μάλλον δεδομένο ότι ο Banksy είναι ο άνθρωπος που συνέλαβαν στη Νέα Υόρκη, αλλά και αυτός που έκανε το γκράφιτι στην Ουκρανία.

Το 2004, μια σύγκρουση του Banksy με τον τζαμαϊκανό φωτογράφο και συνεργάτη του για μια δουλειά, Peter Dean Rickards, παραλίγο να προδώσει την ανωνυμία του μια και καλή.

Ο Rickards, δεν δημοσίευσε το πραγματικό όνομα του καλλιτέχνη, αλλά ανέβασε 21 φωτογραφίες του εν ώρα εργασίας στην Τζαμάικα, σε 14 από τις οποίες φαίνεται το πρόσωπό του Banksy.

Μερίδα του βρετανικού (σκανδαλοθηρικπύ) Τύπου, μη χάνοντας ευκαιρία, δημοσίευσε μια εικόνα του με τίτλο “Επιτέλους αποκαλύφθηκε”.

Ο τότε μάνατζέρ, Steve Lazarides, το διέψευσε, αλλά το 2008 η The Mail δημοσιεύει το όνομα “Robin Gunningham” ως τον άνθρωπο πίσω από τον Banksy και τη φωτογραφία του.

Αμέσως μετά, τα ίχνη του Gunningham χάνονται και αυτό τελικά δικαιολογεί την απουσία του ονόματος από τα αρχεία της Ουκρανίας.

Κι αυτό γιατί προχώρησε σε νόμιμη αλλαγή ονόματος, μέσω του ίδιου μάνατζερ, ο οποίος έκανε την αλλαγή πριν χωρίσουν οι δρόμοι τους, λέγοντας ότι η διασφάλιση της ανωνυμίας του Banksy ήταν σαν “ασθένεια”.

…David Jones.

Δεν είναι ξεκάθαρο αν ο Banksy χρησιμοποιεί ακόμα αυτό το όνομα, όμως ο David Jones αναφέρεται στα αρχεία εισόδου και εξόδου από την Ουκρανία, την ίδια περίοδο με τον 3D.

Είναι ένα από τα πιο κοινά ονόματα στη Μ. Βρετανία, επιτρέποντας έτσι στον Banksy να κινείται ελεύθερα.

Όσο για τον αγαπημένο 3D, Robert Del Naja, είναι το είδωλο του Gunningham στον χώρο του γκράφιτι, φίλος του και ένας άνδρας ο οποίος έχει υπάρξει τουλάχιστον μία φορά ο μυστικός συνεργάτης του στη ζωγραφική.

Η τέχνη του Banksy πλέον κοστίζει εκατομμύρια, και ο ίδιος έχει βγάλει ένα μερίδιο από αυτή, αν και τα περισσότερα δεν πάνε σε εκείνον.

Έχει βέβαια, πολύ μεγάλο κοινωνικό και αντικαπιταλιστικό έργο (βλ. προηγούμενο explainer).

Τι απαντάει ο ίδιος; “Λέω στον εαυτό μου ότι χρησιμοποιώ την τέχνη για να προωθήσω τη διαφωνία, αλλά ίσως απλώς χρησιμοποιώ τη διαφωνία για να προωθήσω την τέχνη μου. Δεν ομολογώ ότι έχω πουληθεί. Αλλά το ομολογώ από ένα σπίτι μεγαλύτερο από αυτό που ζούσα παλιά”.

Αν και τα αρχεία είναι δημόσια, το Reuters”δεν αποκαλύπτει ποια χρησιμοποιήθηκαν, για να μειώσει τις πιθανότητες να αποκαλυφθεί η διεύθυνση του Banksy και άλλες προσωπικές πληροφορίες”.

Η αποκάλυψη πάντως έγινε. Αλλάζει κάτι όμως; 

Ο Lazarides, πριν την ανακάλυψη του ονόματος David Jones, είχε προειδοποιήσει ότι θα ήταν αδιέξοδο να ψάξουν τον Robin Gunningham, γιατί είχε “σκοτώσει αυτό το όνομα χρόνια πριν”. Δεν έπεσε μέσα, αλλά είχε πει κι αυτό: “Στη ζωή του, δεν πρόκειται να τον βρεις ποτέ”.

Reuters