“Θα ανέβεις Φεστιβάλ;”, στην τοποθεσία λεκανοπέδιο Αττικής σημαίνει “εγώ ετοιμάζομαι να πάω στη Θεσσαλονίκη ένα τετραήμερο, να ζήσω τη φάση ταινίες, πάρτυ, after ποτά στο Ταξίδι, αλλά πάρα πολλά και βόλτα και ίνσταγκραμ στην παραλία με κατάληξη τις αποθήκες του λιμανιού”. Και πού είναι το κακό; Πουθενά, μόνο που χωρίς το κλισέ και τη γκρίνια για την απόβαση των Αθηναίων στην πόλη, στη διάρκεια του φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, είναι σαν σουτζουκάκια στη Διαγώνιο χωρίς μπούκοβο.
Να τα πάρουμε με τη σειρά, το φεστιβάλ άρχισε το 1960 με την επωνυμία “Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου”, το 1966 μετονομάστηκε σε “Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου”, το 1992 έγινε διεθνές και το 1999 βρήκε τον απόλυτο φυσικό του χώρο, τις αποθήκες του λιμανιού που μοιράζονται προβολές και εκδηλώσεις με το εμβληματικό Ολύμπιον. Ήταν από την πρώτη μέρα το στάνταρ ραντεβού για όλους τους ανθρώπους του σινεμά της χώρας, εξάλλου θεσμικά αυτό είναι το επίσημο φεστιβάλ κινηματογράφου της χώρας.
Δημιουργοί, κινηματογραφιστές, παραγωγοί, χορηγοί, κριτικοί κινηματογράφου, δημοσιογράφοι, καταξιωμένοι κι ανερχόμενοι ηθοποιοί αλλά και όλη η διαφημιστική αγορά που σπεύδει να μπραντάρει με πληθωρικό τρόπο τις γενναίες και απαραίτητες για τη βιωσιμότητα της διοργάνωσης, δράσεις της, είναι εδώ, ζυμώνεται και αλληλεπιδρά.
Το φεστιβάλ νιώθω πλέον ότι έχει κατασταλάξει ότι η μόνη αδιαπραγμάτευτη εξωστρέφεια είναι ο κόσμος του και η προοδευτική και ζωηρή Θεσσαλονίκη.
Το φεστιβάλ μέσα στις δεκαετίες-κυρίως τις 3 τελευταίες- έχει περάσει τα πάνω και τα κάτω του, έχει πάθει μεγαλομανία και μικρομεγαλισμό, έχει βγάλει κόμπλεξ, έχει αναζητήσει τη θέση του στη διεθνή σκηνή άλλοτε κοιτώντας την Ευρώπη άλλοτε τα Βαλκάνια, έχει πειραματιστεί με τις επιλογές στη στρατηγική εξωστρέφειας, έχει βάλει ταμπέλες κι ευτυχώς πλέον τις έχει βγάλει από πάνω του. Το φεστιβάλ νιώθω πλέον ότι έχει κατασταλάξει ότι η μόνη αδιαπραγμάτευτη εξωστρέφεια είναι ο κόσμος του και η προοδευτική και ζωηρή Θεσσαλονίκη, προφανώς μαζί με τη λειτουργία της Αγοράς (AGORA) που είναι το αναπτυξιακό και επαγγελματικό τμήμα του Φεστιβάλ.
Σε όλες τις προβολές συναντάς από 16χρονα που έρχονται μετά το φροντιστήριο και φοιτητές που έμαθαν σινεμά λόγω του φεστιβάλ, μέχρι 75χρονα ζευγάρια και 60άρες φίλες που μένουν και συμμετέχουν στο τέλος στο Q&A με τους δημιουργούς που ταξίδεψαν για να γίνουν μέρος της εμπειρίας.
Για να είμαστε εντάξει αυτό μόνο καινούργιο δεν είναι, είναι διαχρονική αξία. Στο λιμάνι όλη την εβδομάδα έβλεπες το πρωί τα σχολεία της πόλης στις προβολές, ενώ οι γέφυρες του με άλλους τοπικούς πολιτιστικούς οργανισμούς θωρακίζονται με τη θέσπιση δυο κατηγοριών βραβείων: το βραβείο νεότητας που αποφασίζεται από φοιτητές του Τμήματος Κινηματογράφου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το βραβείο ΚΟΘ που αποφασίζεται από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και απονέμεται σε συνθέτη/τρια ταινίας, ελληνικής ή διεθνούς, που κάνει πρεμιέρα σε ένα από τα διαγωνιστικά τμήματα του Φεστιβάλ και διαθέτει πρωτότυπη ορχηστρική μουσική δίνοντας τη δυνατότητα στον/ην συνθέτη/τρια που θα το κερδίσει να ηχογραφήσει το σάουντρακ της επόμενης ταινίας του/της με την ΚΟΘ. Ανυπομονώ να δω αντίστοιχο βραβείο από το άλλο μεγάλο φεστιβάλ της πόλης, το Reworks (ηλεκτρονικής μουσικής) και άλλους σημαντικούς σύγχρονους οργανισμούς εντός κι εκτός Θεσσαλονίκης και Ελλάδας.
Και τι είναι το φεστιβάλ στην ουσία του για αυτούς; Είναι η σπάνια ευκαιρία για δέκα μέρες να μην έχει τίποτα άλλο αξία εκτός από το σινεμά.
Τα παραπάνω είναι περιγραφή, είναι θεωρία και δημοσιογραφική αποτύπωση, μόνο που το φεστιβάλ είναι οι άνθρωποί του, δηλαδή οι άνθρωποι του το φτιάχνουν, το προετοιμάζουν και το τρέχουν, οι εθελοντές, οι προσκεκλημένοι και οι συμμετέχοντες, οι χορηγοί και το κοινό του. Και τι είναι το φεστιβάλ στην ουσία του για αυτούς; Είναι η σπάνια ευκαιρία για δέκα μέρες να μην έχει τίποτα άλλο αξία εκτός από το σινεμά. Να ζεις και να αναπνέεις για τον κινηματογράφο, να βλέπεις, να σκέφτεσαι και να μιλάς μόνο για ταινίες, δημιουργούς, να αμπελοφιλοσοφείς και να συγκρίνεις σενάρια και ερμηνείες σαν να εξαρτάται όλος ο κόσμος από την κριτική σου.
Να μην έχει καμία σημασία αν η Τουρκία εκδίδει navtex και αντί-navtex για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, να αδιαφορείς για τον υφυπουργό που προσπάθησε να μαγειρέψει μοριοδότηση για να περάσει το παιδί του στο πανεπιστήμιο, να μην δίνεις δεκάρα τσακιστή για τον φάκιν ceo που την πάτησε κάνοντας σχέση με Κινέζα κατάσκοπο. Τίποτα -εκτός ίσως από την 100άρα που έριξε ο Άρης στον Ολυμπιακό στο Παλέ- δεν άλλαξε την προτεραιότητα που θέτει η πόλη και οι επισκέπτες της αυτές τις δέκα μέρες.
Και πες μου εσύ πόσες φορές το χρόνο μπορείς να χαρίσεις στον εαυτό σου αυτό το προνόμιο να κάνεις log off.