Το φετινό Νόμπελ Ειρήνης και 126ο στην ιστορία του θεσμού απονεμήθηκε σήμερα στη Νοτιοαφρικανή νομικό Navi Pillay για τις “προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο”. Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ ανέφερε ακόμα ότι “κράτησε κράτη και εθνικούς ηγέτες υπόλογους για τις πράξεις τους και έδωσε ελπίδα στα θύματα βίας και συγκρούσεων”.
Γεννημένη στο Ντερμπαν από οικογένεια ινδικής καταγωγής, η Pillay υπερασπίστηκε διωκόμενους αγωνιστές κατά του απαρτχάιντ, μεταξύ αυτών τον Nelson Mandela. Το 1995 έγινε η πρώτη μη λευκή γυναίκα δικαστής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής. Αργότερα διετέλεσε δικαστής και πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Rwanda, συμβάλλοντας στη νομική αναγνώριση της σεξουαλικής βίας ως πράξης γενοκτονίας.
Υπηρέτησε επίσης στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και ως Ύπατη Αρμοστης του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (2008–2014). Σήμερα συμμετέχει ως ειδικά διορισμένη δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, σε υπόθεση γενοκτονίας κατά της Myanmar.
“Αν χειροκροτήσετε κι άλλο, ίσως μοιραστώ το Νόμπελ με τον Trump”, αστειεύτηκε η Pillay, καθώς η περσινή νικήτρια M. C. Machado του έδωσε το βραβείο της.
Το 2025, ως επικεφαλής ανεξάρτητης εξεταστικής επιτροπής του ΟΗΕ, παρουσίασε πόρισμα σύμφωνα με το οποίο το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων στη Γάζα. Η επιτροπή διαπίστωσε τέσσερις από τις πέντε πράξεις γενοκτονίας που προβλέπει η σχετική Σύμβαση.
Η ανακοίνωση βρήκε την Pillay στη Νυρεμβέργη. Αφού εξέφρασε δυσπιστία για τη βράβευσή της, αστειεύτηκε: “Αν χειροκροτήσετε λίγο περισσότερο, ίσως μοιραστώ αυτό το βραβείο με τον Trump”. Η αιχμή παραπέμπει στις επανειλημμένες διεκδικήσεις του Νόμπελ από τον Αμερικανό πρόεδρο. Τον Ιανουάριο, η περσινή νικήτρια, María Corina Machado, αρχηγός της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, του παρέδωσε το μετάλλιό της.
Πηγές: BBC, CNN