Ήταν η 5η γυναικοκτονία για το 2026 αυτή στην Καλαμάτα. Μάθαμε να χρησιμοποιούμε τον όρο, κρατάμε λογαριασμό, συζητάμε για ώρες πόσο μας σόκαρε κάθε νέο έγκλημα με έμφυλο χαρακτήρα. Μόνο που στις περισσότερες γυναικοκτονίες, από την Καρολάιν μέχρι την υπόθεση της Καλαμάτας υπάρχουν πολλαπλά εγκλήματα μέσα στο ίδιο έγκλημα.
Η πλειονότητα των θυμάτων είναι μαμάδες με αποτέλεσμα τα παιδιά μέσα σε ένα λεπτό να χάνουν μητέρα και πατέρα μαζί -είτε αυτοκτονεί, είτε φυλακίζεται- καθώς και τη ζωή τους όπως την ήξεραν μέχρι τότε.
Τι γίνονται αυτά τα παιδιά, ρώτησα στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. “Γίνεται κοινωνική έρευνα από κοινωνικούς λειτουργούς του Δήμου για να δουν αν κάποιος από την ευρύτερη οικογένεια μπορεί να αναλάβει τα παιδιά. Αν δεν τελεσφορήσει αυτό πάμε σε εύρεση αναδοχής οικογένειας”.
Πρακτικά, όπως μου περιέγραψε νομικός με εξειδίκευση στην παιδική προστασία, στις περισσότερες περιπτώσεις, την επιμέλεια των παιδιών αναλαμβάνουν στενοί συγγενείς όπως γιαγιάδες/ παππούδες και θείοι/ες. Aλλιώς, τα παιδιά οδηγούνται σε κάποιο ίδρυμα.
Πώς τα βγάζουν πέρα ψυχολογικά, κοινωνικά και οικονομικά αυτοί οι συγγενείς μόνο οι ίδιοι το ξέρουν.
Πώς τα βγάζουν πέρα ψυχολογικά, κοινωνικά και οικονομικά αυτοί οι συγγενείς μόνο οι ίδιοι το ξέρουν, πώς οι μανάδες καταφέρνουν να καταπιούν την οργή και τον πόνο που κάποιος τους σκότωσε την κόρη τους και βρίσκουν τρόπο να φροντίζουν, να παρηγορήσουν τα εγγόνια τους και να τα προφυλάξουν από τον στιγματισμό στο σχολείο και τη γειτονιά; Μου φαίνεται ένας άθλος, μια Οδύσσεια και ένας Γολγοθάς μαζί καθώς ανήκουν οι ίδιοι/ες στην πρώτη κατηγορία των ανθρώπων που χρειάζονται ψυχολογική στήριξη μετά από ένα τέτοιο γεγονός. Η βοήθεια για τους ίδιους και τα παιδιά που πήραν την ευθύνη να μεγαλώσουν δύσκολα θα φτάσει σε αυτούς αν δεν την αναζητήσουν.
Ιδρύτρια ΜΚΟ που δουλεύει με παιδιά μου εξηγεί ότι αν απευθυνθούν σε δημοτικές δομές ή σε οργανώσεις, θα βρουν δωρεάν προγράμματα νομικής και ψυχολογικής υποστήριξης έστω και μικρής διάρκειας αλλά είναι τόσο δύσκολες οι περιπτώσεις αυτών των παιδιών που συνιστάται η μακροχρόνια θεραπεία.
Σε χώρες της Λατινικής Αμερικής όπου ο αριθμός των γυναικοκτονιών είναι μεγάλος υπάρχει ειδική μέριμνα για τα παιδιά των θυμάτων.
Σε χώρες της Λατινικής Αμερικής όπου ο αριθμός των γυναικοκτονιών είναι μεγάλος υπάρχει ειδική μέριμνα για τα παιδιά των θυμάτων. Αλλά και στην Ιταλία όπου ο όρος γυναικοκτονία αναγνωρίστηκε νομικά στα τέλη του 2025, από το 2018 υπάρχει πρόβλεψη για τα αυτά τα παιδιά, τα orfani speciali όπως λέγονται εκεί, τα οποία το Ιταλικό Παρατηρητήριο Γυναικοκτονιών εκτιμά ότι είναι 2000-3500. Τους παρέχεται υποστήριξη σε αστικές διαδικασίες, δωρεάν νομικές υπηρεσίες, δωρεάν θεραπείες, οικονομική βοήθεια για την εκπαίδευσή τους και βοήθεια για την ένταξη στην αγορά εργασίας.
Κι όχι μόνο αυτό, διασφαλίζεται ότι θα λάβουν την κληρονομιά τους (ιδιοκτησία και κρατική σύνταξη) αποτρέποντας τον δράστη, αν είναι ο σύζυγος, να λάβει τη σύνταξη του θύματος. Επίσης, ο ειδικός νόμος δίνει τη δυνατότητα στα ενήλικα παιδιά να αλλάξουν το επίθετό τους, για όσα έχουν το όνομα του πατέρα που δολοφόνησε τη μητέρα τους.
Θα μπορούσε να υπάρξει πιλοτικά ένα πρόγραμμα υποστήριξης για αυτές τις “νέες οικογένειες” που δημιουργήθηκαν μετά από τόσο πόνο και τόση αυτοθυσία;
Θα μπορούσε να περάσει νομικά μια αντίστοιχη πρόβλεψη στην Ελλάδα; Θα μπορούσε να υπάρξει πιλοτικά ένα πρόγραμμα υποστήριξης για αυτές τις “νέες οικογένειες” που δημιουργήθηκαν μετά από τόσο πόνο και τόση αυτοθυσία; Θα μπορούσε η αναδοχή να αποτελεί το κλειδί για αυτό που λέμε “καλό των παιδιών”; Δεν θα βρούμε εύκολα άνθρωπο που δουλεύει για την παιδική προστασία που δεν θα θέλει να γίνουν αυτά κι άλλα τόσα προκειμένου αυτά τα παιδιά να ζήσουν σε ασφαλές, ζεστό και σταθερό περιβάλλον.
Για αυτό έχει σημασία να προσθέσουμε λίγα κεφάλαια στη μεγάλη συζήτηση που έχουμε ανοίξει δημοσίως τα τελευταία χρόνια για το πώς μπορούμε να προλάβουμε και να αντιμετωπίσουμε την ενδοοικογενειακή βία.