(fyiteam)

Πώς ρίζωσε το φεμινιστικό κίνημα και άλλαξε τον κόσμο;

Προσθέστε Εδώ το Κείμενο Επικεφαλίδας σας
@fyinews team

08/03/2024

Αντιγραφή συνδέσμου
fyi:
  • Τι είναι φεμινισμός;
  • Τι κάνει τόσο σημαντικό τον φεμινισμό;
  • 1ο και 2ο κύμα του φεμινισμού
  • Το 3ο κύμα του φεμινισμού
  • Το 4ο κύμα του φεμινισμού
  • Ημερομηνίες-κλειδιά στον κόσμο
  • Ημερομηνίες-κλειδιά στην Ελλάδα: 1821 – Μεταπολίτευση
  • Ημερομηνίες κλειδιά στην Ελλάδα: Μεταπολίτευση και μετά
  • Μπορεί ο/η καθένας/μία να είναι φεμινιστής/τρια;

Τι είναι φεμινισμός;

(fyiteam)

Ο φεμινισμός πρεσβεύει την κοινωνική, πολιτική και οικονομική ισότητα μεταξύ γυναικών και αντρών. Υποστηρίζει ότι οι γυναίκες και οι άντρες πρέπει να έχουν ίσα νομικά και πολιτικά δικαιώματα, σεξουαλική αυτονομία και ακεραιότητα.

Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν πολλές/οί, ο φεμινισμός δεν θέλει τους άντρες κατώτερους. Στην πραγματικότητα, ο φεμινισμός δεν υποστηρίζει τη διάκριση εναντίον κανενός φύλου. Ο φεμινισμός εστιάζει στην ισότητα και όχι στη γυναικεία ανωτερότητα.

Τι κάνει τόσο σημαντικό τον φεμινισμό;

(fyiteam)

Ο φεμινισμός παρείχε στις γυναίκες, κυρίως των δυτικών χωρών, περισσότερες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, δικαίωμα ψήφου, προστασία από τις διακρίσεις στον εργασιακό χώρο και δικαίωμα στο να λαμβάνουν οι ίδιες αποφάσεις σχετικά με το σώμα τους (π.χ. άμβλωση).

Παραμένει ωστόσο, ακόμη σημαντικός καθώς πλήρης ισότητα δεν έχει επέλθει. Μισθολογικές διαφορές και υποεκπροσώπηση των γυναικών στην πολιτική και σε διοικητικές θέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο είναι μεταξύ των ανισοτήτων που παραμένουν.

Η ραγδαία αύξηση των γυναικοκτονιών και της ενδο-οικογενειακής βίας καθιστούν τον φεμινισμό αναγκαίο.

1ο και 2ο κύμα του φεμινισμού

(fyiteam)

Αναφορές που θα μπορούσαν να θεωρηθούν φεμινιστικές υπάρχουν σε έργα στην Αρχαία Ελλάδα, στους Ρωμαϊκούς χρόνους, στον Μεσαίωνα και στον Διαφωτισμό.

Στη νεότερη εποχή, το 1ο κύμα ξεκίνησε το 1800 και εξασθένησε κατά τη δεκαετία του 1940, καθώς στις βιομηχανικές χώρες κατοχυρώθηκε, μετά από αγώνες, το δικαίωμα ψήφου για τις γυναίκες, το οποίο ήταν ένας από τους πρώτους στόχους του κινήματος.

Η αναζωπύρωση του φεμινιστικού κινήματος που ονομάστηκε “2ο κύμα” ξεκίνησε στα μέσα προς τέλη της δεκαετίας του 1960, εστιάζοντας στη θέση της γυναίκας στην κοινωνία. Προσπάθησε να εξαλείψει τις διακρίσεις στην εκπαίδευση, στους χώρους εργασίας καθώς και τη βία κατά των γυναικών.

Το 3ο κύμα του φεμινισμού

(fyiteam)

Καθώς ο αγώνας συνεχίστηκε, φέρνοντας θετικές αλλαγές, μια νεότερη γενιά (Generation X) εμφανίστηκε στα μέσα του 1990 (3o κύμα), με διαφορετική προσέγγιση και ήρθε να αμφισβητήσει τις παραδοσιακές ιδέες σχετικά με τους ρόλους των φύλων, τη σεξουαλικότητα και την ταυτότητα.

Στόχος τους ήταν να επεκτείνουν τη φεμινιστική σκέψη πέρα από τις λευκές γυναίκες της μεσαίας τάξης και να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες ατόμων από κάθε υπόβαθρο, συμπεριλαμβανομένων των ΛΟΑΤΚΙ+.

Το 3ο κύμα συνυπάρχει με τις οργανώσεις και τους στόχους των φεμινιστριών του 2ου κύματος, με αρκετά ωστόσο, σημεία διαφωνίας (π.χ. σεξεργασία).

Το 4ο κύμα του φεμινισμού

(fyiteam)

Το 4ο κύμα εμφανίστηκε με την εξάπλωση των social media, (2010 και μετά) καθώς αυτά διευκόλυναν την επικοινωνία των φεμινιστριών παγκοσμίως. Καταπιάνεται με ζητήματα όπως η σεξουαλική παρενόχληση, το body shaming και η κουλτούρα του βιασμού*.

Η ύπαρξή του αμφισβητείται από ορισμένες/ους, ωστόσο το κίνημα #MeToo και το πισωγύρισμα στα δικαιώματα των γυναικών, έχουν κάνει πολλές/ούς να μιλούν για το 4ο κύμα.

Το γεγονός ότι υπάρχει 3ο και 4ο κύμα δεν σημαίνει πως αυτά που ζητούσαν οι φεμινίστριες του 2ου κύματος έχουν λυθεί. Κάθε κύμα προσθέτει κάτι ακόμα στον αγώνα των γυναικών.

*Το περιβάλλον στο οποίο ο βιασμός είναι συνηθισμένος και η σεξουαλική βία κανονικοποιείται και δικαιολογείται από τα ΜΜΕ και την ποπ κουλτούρα.

Ημερομηνίες-κλειδιά στον κόσμο

Το 1792, η Αγγλίδα Mary Wollstonecraft γράφει το έργο “Η αναγνώριση των δικαιωμάτων της γυναίκας”, όπου συναντάμε για πρώτη φορά φεμινιστικές ιδέες, αυτές του 1ου κύματος.

Το 1848 γίνεται το πρώτο συνέδριο για τα δικαιώματα των γυναικών στο Seneka Falls, στη Νέα Υόρκη.

Το 1893 η Νέα Ζηλανδία γίνεται η πρώτη χώρα που δίνει δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες.

Το 1911 γιορτάζεται για πρώτη φορά η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας σε Αυστρία, Δανία, Γερμανία και Ελβετία.

Το 1948 υιοθετείται από τον νεοσύστατο ΟΗΕ η μη δεσμευτική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που περιελάβανε “τα ίσα δικαιώματα ανδρών και γυναικών”. Ωστόσο, μόλις το 1995 αναγνωρίστηκαν ως “θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα”.

Το 1975, κατά τη διάρκεια του έτους της Γυναίκας, ο ΟΗΕ ξεκινά τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας (8 Μαρτίου) και γίνεται η πρώτη Παγκόσμια Διάσκεψη για τις Γυναίκες στο Μεξικό.

Το 1979 υιοθετείται από τον ΟΗΕ η Σύμβαση για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεως κατά των γυναικών.

Το 2017, η Πορεία των Γυναικών στην Ουάσιγκτον γίνεται η μεγαλύτερη διεθνής διαδήλωση υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών και κατά του νεοεκλεγέντα, τότε, προέδρου των ΗΠΑ, D. Trump.

Ημερομηνίες-κλειδιά στην Ελλάδα: 1821 - Μεταπολίτευση

Παρά τη σημαντική συμβολή των γυναικών στην Επανάσταση του 1821, τα δικαιώματά τους είναι ουσιαστικά ανύπαρκτα.

Το 1834 η δημοτική εκπαίδευση γίνεται υποχρεωτική, όμως οι μαθήτριες είναι ελάχιστες καθ’ όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα.

Το 1887 κυκλοφορεί το περιοδικό “Η Εφημερίς των Κυριών” της Καλλιρόης Παρρέν, το οποίο σηματοδοτεί το ξεκίνημα του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα.

Το 1890 το Πανεπιστήμιο Αθηνών δέχεται για πρώτη φορά γυναίκες.

Το 1920 ιδρύεται ο “Σύνδεσμος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας”, φεμινιστική οργάνωση για την προώθηση της ψήφου στις γυναίκες.

Το 1930 οι γυναίκες αποκτούν δικαίωμα ψήφου για τις δημοτικές εκλογές, με τις εξής προϋποθέσεις: να έχουν κλείσει τα 30 χρόνια και να είναι εγγράμματες. Το 1934 οι ψηφίζουν για πρώτη φορά σε αυτές.

Το 1944 η Κυβέρνηση του Βουνού (1 από τις 3 κυβερνήσεις της κατεχόμενης Ελλάδας) δίνει δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες.

Το 1952, οι Ελληνίδες αποκτούν πλήρη εκλογικά δικαιώματα. Θα ψηφίσουν το 1953, όπου θα εκλεγεί η Ελένη Σκούρα, η πρώτη Ελληνίδα βουλεύτρια.

Ημερομηνίες κλειδιά στην Ελλάδα: Μεταπολίτευση και μετά

Το 1975 κατοχυρώνεται συνταγματικά η ισότητα των φύλων. Στο άρθρο 4, παρ. 1 και 2, διατυπώνεται ότι: οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Το 1982 καθιερώνεται ο πολιτικός γάμος, αποποινικοποιείται η μοιχεία και ποινικοποιείται η ενδο-οικογενειακή βία. Καταργείται επίσης η σχολική ποδιά και η χωριστή εκπαίδευση ανά φύλο.

Το 1983 καταργείται ο θεσμός της προίκας.

Το 2004 εκλέγεται η πρώτη Ελληνίδα Πρόεδρος της Βουλής, Άννα Ψαρούδα–Μπενάκη.

Το 2020 εκλέγεται η πρώτη Ελληνίδα Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Μπορεί ο/η καθένας/μία να είναι φεμινιστής/τρια;

(fyiteam)

Η απάντηση είναι ναι, ή σχεδόν ναι*.

Το να είσαι φεμινίστρια/τής σημαίνει ότι πιστεύεις στα ίσα δικαιώματα για όλα τα φύλα.

Δεν έχει να κάνει με το μίσος για τους άνδρες.

Δεν έχει να κάνει με την ανωτερότητα των γυναικών.

Έχει να κάνει με τη γνώση και την κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η ανισότητα επηρεάζει τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες.

*Πολλές φεμινίστριες πιστεύουν πως οι cis**-straight άνδρες, από τη στιγμή που έχουν μεγαλώσει στην πατριαρχία, είναι δύσκολο να θεωρηθούν φεμινιστές, μπορούν όμως να είναι σύμμαχοι (allies), γεγονός πολύ σημαντικό.

** Άτομα που νιώθουν οικεία στο φύλο με το οποίο γεννήθηκαν

Πηγές

AD(1024x768)